Najważniejsze czynniki wpływające na ocenę zdolności kredytowej przez banki

Ilona Goździewska

•

14 października 2026

Na zdolność kredytową wpływa przede wszystkim wysokość i regularność dochodów, forma zatrudnienia, miesięczne wydatki oraz aktualne zobowiązania finansowe. Banki analizują również historię spłat wcześniejszych kredytów, liczbę osób na utrzymaniu i wysokość posiadanych oszczędności. Na tej podstawie oceniają, czy klient będzie w stanie terminowo spłacać kolejne zobowiązanie. Stabilne dochody, niewielkie obciążenia finansowe i pozytywna historia kredytowa zwiększają szanse na uzyskanie finansowania.

Zdolność kredytowa – co to?

Pojęciem zdolności kredytowej określa się faktyczne możliwości danej osoby prywatnej lub przedsiębiorstwa do spłaty zaciągniętego zobowiązania w określonym terminie i wraz ze wszystkimi dodatkowymi kosztami.

Zdolność kredytowa decyduje nie tylko o tym, czy bank udzieli kredytu, ale również o jego maksymalnej wysokości. Im lepsza zdolność kredytowa, tym wyższą kwotę kredytu przyzna bank.

To właśnie ona jest pierwszym aspektem analizowanym przez banki podczas ubiegania się o konkretny rodzaj finansowania. Warto wiedzieć, że uzyskanie kredytu bankowego bez odpowiednio wysokiej zdolności kredytowej nie jest możliwe. Jeżeli Twoja zdolność jest zbyt niska, żaden bank nie udzieli Ci upragnionego kredytu.

Warto przy tym odróżnić zdolność kredytową, która określa finansową możliwość spłaty zobowiązania, od wiarygodności kredytowej, ocenianej między innymi na podstawie historii dotychczasowych spłat.

Jak bank oblicza zdolność kredytową krok po kroku?

Aby obliczyć zdolność kredytową bank odejmuje od Twojego miesięcznego dochodu koszty utrzymania i raty innych zobowiązań, a wynik dzieli tak, by suma wszystkich rat nie przekroczyła 40-50% dochodu. To jednak uproszczony schemat, gdyż każda instytucja stosuje własne zasady oceny wniosku i może uwzględniać dodatkowe kryteria.

Podczas badania zdolności kredytowej bank analizuje przede wszystkim: wynagrodzenie, źródło zatrudnienia oraz inne udokumentowane wpływy. Następnie zestawia je z miesięcznymi kosztami życia, takimi jak opłaty za mieszkanie, rachunki, wydatki na żywność i koszty utrzymania osób znajdujących się w gospodarstwie domowym. Uwzględnia również raty kredytów, limity na kartach kredytowych i inne zobowiązania. Im więcej pieniędzy pozostaje po odliczeniu tych wydatków, tym większa może być kwota dostępna na nową ratę.

Zdolność kredytowa nie zależy więc tylko od wysokości uzyskiwanych zarobków, lecz także od całej sytuacji finansowej i indywidualnych zasad przyjętych przez bank.

Co to jest wskaźnik DTI i jak wpływa na decyzję banku?

Wskaźnik DTI pokazuje, jaką część miesięcznego dochodu pochłaniają Twoje raty – banki według rekomendacji S Komisji Naddrożu Finansowego, akceptują zwykle 40-50%, choć nie jest to reguła stosowana w każdej instytucji.

Przykład z życia

Jeśli zarabiasz 6000 zł netto i spłacasz raty w wysokości 2400 zł, Twój wskaźnik DTI wynosi 40%. Im niższy wskaźnik DTI, tym większa szansa na uzyskanie kredytu, ponieważ większa część dochodu pozostaje do dyspozycji na bieżące wydatki i nowe zobowiązanie.

Podany przedział jest orientacyjny, a ostateczna ocena zależy od zasad konkretnego banku.

Jaką rolę odgrywa scoring BIK w ocenie?

Scoring BIK to liczbowa ocena Twojej wiarygodności – bank wylicza ją z historii spłat i długości korzystania z kredytów. Na scoring BIK wpływają przede wszystkim: terminowość spłat, długość historii kredytowej i liczba posiadanych zobowiązań.

Czy 70 punktów BIK to dużo?

Bez znajomości stosowanej skali i zasad oceny konkretnego banku nie można jednoznacznie tego stwierdzić. Wyższy wynik oznacza większą wiarygodność kredytową, ale na decyzję wpływają również dochody, wydatki i pozostałe kryteria banku.

Analiza ilościowa i jakościowa – co dokładnie sprawdza bank?

Bank sprawdza dwie grupy danych: liczbowe (dochód, wydatki, raty) oraz opisowe (wiek, stan cywilny, wykształcenie, zawód, staż pracy).

Analiza ilościowa obejmuje wysokość i regularność dochodów, koszty utrzymania, istniejące raty oraz inne zobowiązania finansowe. Analiza jakościowa uwzględnia cechy osobiste i zawodowe klienta, takie jak:

• wiek;
• stan cywilny;
• wykształcenie;
• wykonywany zawód;
• forma i staż zatrudnienia;
• liczba osób na utrzymaniu.

W ramach analizy zdolności kredytowej bank łączy oba rodzaje informacji, aby ocenić możliwość terminowej spłaty zobowiązania. Stosowane metody oceny zdolności kredytowej mogą różnić się w zależności od instytucji i rodzaju kredytu.

Jakie czynniki banki biorą pod uwagę przy ocenie zdolności kredytowej?

Banki posiadają swoje wewnętrzne normy dotyczące oceny zdolności kredytowej, co sprawia, że każda instytucja finansowa może zwracać uwagę na nieco inne aspekty. Niemniej jednak istnieje kilka uniwersalnych czynników, które wpływają na jej pozytywny obraz.

Najważniejsze czynniki wpływające na zdolność kredytową to:

• wysokość i regularność dochodów – określają możliwości finansowe kredytobiorcy;
• koszty utrzymania – obejmują przede wszystkim czynsz, rachunki i codzienne wydatki;
• aktualne zobowiązania – raty kredytów, pożyczki i limity na kartach kredytowych;
• historia kredytowa w BIK – pokazuje, jak klient spłacał wcześniejsze zobowiązania;
• forma zatrudnienia i staż pracy – pomagają ocenić stabilność dochodów;
• liczba osób na utrzymaniu – wpływa na wysokość wydatków gospodarstwa domowego;
• wskaźnik DTI – określa udział rat w miesięcznym dochodzie;
• scoring BIK – stanowi liczbową ocenę wiarygodności kredytowej;
• kwota i okres kredytowania – wpływają na wysokość miesięcznej raty;
• oprocentowanie kredytu – ma znaczenie dla wysokości rat i całkowitego kosztu finansowania.

Terminowa spłata bieżących zobowiązań

Podstawowym czynnikiem wpływającym na faktyczną ocenę zdolności kredytowej jest terminowe spłacanie wszystkich posiadanych zobowiązań. Przed podjęciem decyzji o przyznaniu konkretnego finansowania, bank musi dokładnie zweryfikować, czy klient nie doświadcza trudności ze spłatą aktualnych należności.

Umiejętność terminowego pokrycia konkretnych należności nie wystarczy jednak, aby bank uznał naszą zdolność kredytową za wysoką. Równie istotne jest zarządzenie swoimi finansami w sposób, by każdego miesiąca na naszym koncie pozostawała kwota stanowiąca konkretny procent naszej pensji, który mógłby służyć na porycie potencjalnej raty kredytowej. Według ogólnie przyjętych norm miesięczna suma zobowiązań nie może przekraczać 40 procent aktualnie otrzymywanych przychodów.

Spłacone kredyty bankowe

Kolejnym czynnikiem mającym bezpośredni wpływ na ocenę zdolności kredytowej, jest posiadanie w swojej historii kredytowej spłaconych kredytów bankowych. Terminowo spłacone kredyty są dla banku informacją, że dany kredytobiorca jest w stanie sprostać wszystkim warunkom umowy i zwrócić koszty kredytowe wraz z dodatkowymi opłatami. Większość instytucji bankowych jest także w stanie pójść na rękę sprawdzonym kredytobiorcom, proponując im wyższe kwoty finansowań i znacznie korzystniejsze warunki spłaty.

Pożyczki pozabankowe i chwilówki, nawet te spłacone w terminie, mogą być natomist dla banku sygnałem ostrzegawczym, informującym o problemach z płynnością. Zaciąganie takich pożyczek jest bowiem informacją, że potencjalny kredytobiorca nie był w stanie uzyskać kredytu w banku, wobec czego wybrał skorzystanie z usług prywatnych firm pożyczkowych.

Dochody jako czynnik oceny zdolności kredytowej

Dochody uzyskiwane w ramach pracy lub prowadzonej działalności gospodarczej są jednym z głównych czynników określających wysokość zdolności kredytowej. Osoby o odpowiednio wysokich dochodach zwykle nie muszą martwić się o uzyskanie kredytu o satysfakcjonującej ich wysokości.

W celu weryfikacji wysokości otrzymywanych przychodów bank zwykle będzie wymagać wyciągu z prowadzonego konta bankowego z ostatnich kilku miesięcy oraz zaświadczenia o dochodach od aktualnego pracodawcy. W przypadku firm konieczne może być także okazanie dokumentu informującego o przychodach i kosztach prowadzenia danego przedsiębiorstwa.

Zakres wymaganych dokumentów zależy od źródła dochodu i procedur instytucji, z której oferty zamierzamy skorzystać.

Stałe źródło zatrudnienia

Warto pamiętać, że wysokość otrzymywanych dochodów to nie wszystko. Fundamentalne znaczenie ma także ich stały charakter. Bank nie może bowiem udzielić kredytu osobom, których sytuacja zawodowa jest niepewna i z biegiem czasu może ulec drastycznej zmianie.

Za najbezpieczniejsze źródło dochodu banki zwykle uznają umowę o pracę na czas nieokreślony, ponieważ daje ona większą przewidywalność przyszłych wpływów.

Umowy cywilnoprawne, takie jak umowa zlecenie lub umowa o dzieło, a także dochody z działalności gospodarczej mogą wymagać dokładniejszej weryfikacji. W takich przypadkach bank może oczekiwać dłuższego okresu uzyskiwania dochodów, aby potwierdzić ich regularność i stabilność.

Wiele banków uwzględnia też dochody z kilku źródeł – na przykład wynagrodzenie za pracę i przychody z najmu. Część instytucji może również zaakceptować świadczenie 800+ przy ocenie sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, jednak zasady jego uwzględniania różnią się w zależności od instytucji i rodzaju finansowania.

Brak jakichkolwiek zadłużeń

Przed uzyskaniem jakiegokolwiek finansowania, bank dokładnie sprawdza naszą historię kredytową w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). Banki weryfikują, czy nie posiadamy przeterminowanych zobowiązań, takich jak niespłacone raty kredytów czy nieopłacony czynsz administracyjny.

Należy być świadomym, że analiza naszej historii kredytowej w BIK jest standardową procedurą podczas badania zdolności kredytowej. Jeśli więc bank zauważy, że posiadasz niespłacone lub przeterminowane zobowiązania, z pewnością odmówi Ci przyznania kredytu aż do momentu uregulowania takich długów.

Jak historia kredytowa w BIK wpływa na ocenę zdolności?

Historia kredytowa w BIK pokazuje bankowi, jak spłacałeś wcześniejsze zobowiązania – terminowe spłaty podnoszą ocenę, opóźnienia i niespłacone raty ją obniżają.

Przy rozpatrywaniu wniosku bank sprawdza informacje o kredytach, pożyczkach, kartach kredytowych, zakupach na raty oraz odroczonych płatnościach, takich jak PayPo. Na tej podstawie ocenia, czy dotychczasowe zachowanie klienta wskazuje na niskie ryzyko problemów ze spłatą kolejnego zobowiązania.

Jak bank patrzy na brak historii kredytowej?

Brak historii kredytowej może utrudnić uzyskanie kredytu, ponieważ bank nie ma danych, które pozwoliłyby mu ocenić terminowość spłat. Nie oznacza to jednak automatycznej odmowy. Brak historii jest zazwyczaj korzystniejszy niż negatywna historia zawierająca informacje o poważnych opóźnieniach lub niespłaconych zobowiązaniach.

Przed złożeniem wniosku warto pobrać własny raport BIK. Można w nim sprawdzić aktualne i wcześniejsze zobowiązania, historię spłat oraz ocenę punktową. Dzięki temu łatwiej wykryć ewentualne błędy, nieaktualne dane lub zapomniane zobowiązania. Raport BIK kosztuje obecnie 59 zł.

Opóźnienia w spłacie i niespłacone raty mogą znacząco zmniejszyć szanse na finansowanie, a w niektórych przypadkach prowadzić do odmowy. Warto uregulować zaległości i sprawdzić poprawność danych w raporcie. Sama spłata długu nie zawsze oznacza natychmiastowe usunięcie informacji z BIK – zależy to od rodzaju danych i obowiązujących przepisów.

Co zrobić przy braku zdolności kredytowej?

Przy braku zdolności kredytowej masz kilka możliwości: spłać lub połącz obecne długi, rozważ dołączenie współkredytobiorcy, zwiększ dochody albo zamknij nieużywane karty kredytowe i limity. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od przyczyny odmowy oraz Twojej aktualnej sytuacji finansowej.

Do najczęstszych przyczyn należą zbyt niskie dochody, wysokie miesięczne zobowiązania, negatywne wpisy w BIK oraz brak stabilnego zatrudnienia. Problemem mogą być również wysokie koszty utrzymania i duża liczba osób na utrzymaniu.

Jak poprawić niską zdolność kredytową?

• Spłać część zobowiązań – zmniejszenie liczby rat może poprawić relację zadłużenia do dochodów;
• rozważ konsolidację – połączenie kilku zobowiązań w jedno może obniżyć miesięczną ratę, choć zwiększyć jednocześnie całkowity koszt spłaty;
• dodaj współkredytobiorcę – dodatkowy dochód może pomóc w uzyskaniu finansowania, o ile bank zaakceptuje wspólny wniosek;
• zwiększ regularne dochody – dodatkowa praca lub stabilniejsze źródło zarobków mogą poprawić ocenę banku.
• zamknij nieużywane limity – karty kredytowe i limity w rachunku mogą obniżać zdolność nawet wtedy, gdy nie korzystasz z nich na co dzień.

Jeśli problemem jest nadmierne zadłużenie, warto również rozważyć dostępne rozwiązania oddłużeniowe. W Biliti możemy pomóc Ci w konsolidacji i oddłużania, nawet wtedy, gdy inne instytucje odmówiły pomocy!

Ryzyko zawyżania dochodu we wniosku kredytowym

Zawyżanie dochodu we wniosku kredytowym to ryzyko prawne – bank weryfikuje dane u pracodawcy i w wyciągach, a fałszywe informacje mogą oznaczać odmowę i konsekwencje karne.

 Instytucja może zażądać zaświadczenia o zarobkach, wyciągów z rachunku lub innych dokumentów potwierdzających źródło i wysokość wpływów. Zawyżenie dochodu w celu uzyskania kredytu może zostać potraktowane jako próba wprowadzenia banku w błąd.

Rozbieżności między wnioskiem a dokumentami mogą doprowadzić do odrzucenia wniosku, a w określonych okolicznościach również do odpowiedzialności prawnej. Dlatego należy podawać wyłącznie prawdziwe i możliwe do udokumentowania informacje.

Jak poprawić swoją zdolność kredytową?

W sytuacji, gdy chcemy otrzymać kredyt z banku, jednak nasza aktualna zdolność kredytowa uniemożliwia nam uzyskanie pozytywnej decyzji kredytowej, warto jak najszybciej podjąć odpowiednie kroki w celu jej poprawy.

Terminowo spłacaj wszystkie zobowiązania

Spłacanie wszystkie posiadanych zobowiązań w terminie jest jednym z głównych aspektów wpływających na pozytywną decyzję o przyznaniu kredytu bankowego. Dana instytucja bankowa musi mieć bowiem pewność, że Twoja sytuacja finansowa jest na tyle stabilna, aby nowe zobowiązanie w postaci kredytu nie stało się czynnikiem uniemożliwiającym pokrycie innych należności.

Należy zdawać sobie sprawę, że lekkie opóźnienie w spłacie danego zobowiązania nie zawsze jest spowodowane przez brak wystarczających środków, a jedynie roztargnienie czy też zbyt późne wysłanie przelewu bankowego, który w efekcie nie został zaksięgowany w terminie. Z tego względu zawsze staraj się pilnować terminu spłaty wszystkich swoich należności, aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie kredytu.

Zwiększ dochód

Jeśli chcesz poprawić swoją zdolność kredytową, postaraj się zwiększyć swoje miesięczne zarobki. Możesz porozmawiać z pracodawcą o podwyżce, poszukać lepiej płatnej pracy lub podjąć dodatkowe zatrudnienie. Innym rozwiązaniem jest znalezienie dodatkowego źródła dochodu – na przykład poprzez pracę dorywczą lub realizację zleceń. Wyższe i regularne dochody mogą zwiększyć Twoje szanse na uzyskanie kredytu gotówkowego lub hipotecznego, a także pomóc w uzyskaniu korzystniejszych warunków finansowania.

Ogranicz wydatki

Osoby, które z różnych względów nie mogą pozwolić sobie na zmianę pracy, powinny zastanowić się nad ograniczeniem swoich bieżących wydatków. Zaciągnięcie kredytu to proces wymagający praktycznej wiedzy, odpowiedniego przygotowania i niejednokrotnie także pewnego poświecenia. Wówczas warto zastanowić się, z jakich wydatków możemy zrezygnować przynajmniej na czas ubiegania się o kredyt, a także oszacować, jak wpłynie to na poprawę naszej zdolności kredytowej.

Zamknij nieużywane karty kredytowe i limity w koncie

Posiadane karty kredytowe i limity na rachunku mogą obniżać zdolność kredytową, nawet jeśli z nich nie korzystasz. Bank może uwzględniać dostępne limity przy ocenie Twojej sytuacji finansowej. Jeśli nie są Ci potrzebne, rozważ ich zamknięcie lub zmniejszenie przyznanych kwot.

Rozważ kredyt z współkredytobiorcą

Jeśli Twoje dochody nie wystarczają do uzyskania potrzebnej kwoty kredytu, możesz rozważyć złożenie wniosku z drugą osobą. Bank oceni wówczas sytuację finansową obu wnioskodawców, uwzględniając ich dochody i zobowiązania. Współkredytobiorca może poprawić zdolność kredytową, ale będzie również odpowiadał za spłatę zobowiązania zgodnie z zawartą umową.

Zwiększ wkład własny przy kredycie hipotecznym

Jeśli planujesz zakup nieruchomości, zgromadzenie większego wkładu własnego może pomóc w uzyskaniu korzystniejszych warunków kredytu. Dzięki temu potrzebna kwota finansowania będzie niższa, co może przełożyć się na niższą ratę.

Pozbądź się długów

Aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie kredytu, niebagatelne znacznie ma brak posiadanych długów. Jeśli więc w ostatnim czasie doświadczyłeś trudności ze spłatą posiadanych zobowiązań lub zaciągniętych pożyczek, jak najszybciej podejmij odpowiednie kroki w celu ich spłaty. Jednym ze sposobów na wyjście z błędnego koła zadłużeń i odzyskanie zdolności kredytowej jest skorzystanie z pomocy profesjonalnych firm oddłużających.

Konsolidacja jako sposób na poprawę zdolności kredytowej

Firmy, takie jak Biliti, zajmujące się kompleksowym oddłużaniem, umożliwiają wyjście z nawet najtrudniejszych sytuacji finansowych, dzięki konsolidacji wszystkich problematycznych zobowiązań.

Konsolidacja to proces polegający na połączeniu nagromadzonych długów w jedną ratę kredytową oraz wydłużeniu okresu spłaty takich należności. Wówczas dłużnik doświadczający trudności z terminową regulacją swoich zobowiązań, jest w stanie bez trudu pokryć ratę kredytu konsolidacyjnego, co ma bezpośredni wpływ na poprawę jego zdolności kredytowej i możliwość uzyskania kredytu bankowego w przyszłości. Nie wiesz, jak poradzić sobie z długami? Skontaktuj się z doradcami z Biliti i pozbądź się długów raz na zawsze!

Autor artykułu: Ilona Goździewska

Specjalizuje się w kredytach gotówkowych i konsolidacji zobowiązań dla klientów indywidualnych. Pomogła ponad 200 osobom uporządkować finanse i wyjść z zadłużenia. Wcześniej pracowała w branży ubezpieczeniowej i przy funduszach unijnych. Jest absolwentką Wyższej Szkoły Administracyjno-Społecznej w Warszawie i licencjonowanym pośrednikiem kredytowym – wpis do KNF: RPK046097.

Zobacz profil eksperta

Udostępnij:

Oceń nas