Upadłość konsumencka jednego z małżonków wiąże się ze sprzedażą nieruchomości zabezpieczonej hipoteką przez syndyka w celu oddłużenia upadłego. Sprawdź, w jakiej kolejności spłacani są wierzyciele, czy i kiedy drugi małżonek może odzyskać pieniądze i co przy upadłości konsumenckiej daje rozdzielność majątkowa, a czego nie zabezpiecza.
Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań
Chcę wyjść z długuNajważniejsze informacje
Przy wspólnocie majątkowej oboje małżonków odpowiada majątkiem, który w całości zasila masę upadłości.
Rozdzielność majątkowa chroni majątek drugiego małżonka jedynie wtedy, kiedy została ustanowiona co najmniej 2 lata przed ogłoszeniem upadłości jednego z małżonków.
Drugi małżonek może zgłosić roszczenia do połowy wspólnego majątku, ale szanse na odzyskanie należności są niewielkie.
Upadłość konsumencka przy hipotece – jakie ma konsekwencje?
Hipoteka to zabezpieczenie kredytu nieruchomością, które chroni bank przed brakiem spłaty długu. Bank może wystąpić do sądu o sprzedaż nieruchomości i w ten sposób odzyskać środki od dłużnika.
Upadłość konsumencka to z kolei sądowe oddłużanie konsumentów, które wiąże się z utratą majątku. Jeżeli nieruchomość zabezpieczona hipoteką zostanie sprzedana w procesie upadłości konsumenckiej, bank jest spłacany w pierwszej kolejności.
Skutki ogłoszenia upadłości konsumenckiej to na przykład:
- utrata majątku: syndyk sprzedaje majątek dłużnika (w tym nieruchomości), aby spłacić wierzycieli;
- zajęcie części dochodów;
- brak możliwości swobodnego zaciągania nowych zobowiązań: upadły potrzebuje zgody sądu, aby ubiegać się o finansowanie;
- publiczność danych: informacja o upadłości konsumenckiej jest publicznie dostępna razem z nazwiskiem, adresem i numerem PESEL upadłego.
Do wygaśnięcia hipoteki na nieruchomości dochodzi, kiedy syndyk wyznaczony przez sąd sprzeda nieruchomość. Jeżeli sprzedaż nie pokryje całej kwoty zadłużenia, upadłość kredytobiorcy sprawi, że bank będzie mógł umorzyć resztę sumy.
W innym przypadku upadły będzie kontynuować spłatę długu w rozplanowanych ratach. Jeżeli natomiast pieniądze uzyskane ze sprzedaży przewyższą kredyt hipoteczny, pozostałe środki zostaną rozdysponowane na innych wierzycieli dłużnika.
Upadłość konsumencka to ostateczność, a jedną z alternatyw może być oddłużanie. W Biliti przeanalizujemy Twoją sytuację i wybierzemy rozwiązanie dopasowane do Twoich możliwości. Wypełnij formularz, a odezwiemy się do Ciebie.
Ile pieniędzy dostaniesz na wynajem po sprzedaży mieszkania?
Po sprzedaży nieruchomości sąd upadłościowy wydziela kwotę na najem, która odpowiada przeciętnemu czynszowi najmu na 12-24 miesiące.
Przyznanie pieniędzy na najem ze sprzedaży lokalu mieszkalnego lub nieruchomości reguluje art. 342a ustawy o prawie upadłościowym. To forma zabezpieczenia, która gwarantuje upadłemu oraz domownikom na jego utrzymaniu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
Kwota na najem zależy od kilku czynników, które sąd bierze pod uwagę:
- lokalny koszt najmu (w tej samej lub sąsiedniej miejscowości);
- liczba domowników na utrzymaniu upadłego;
- zdolności zarobkowe;
- sumę ze sprzedaży mieszkania lub domu jednorodzinnego;
- opinię syndyka.
Przykładowo, przy czynszu w wysokości 2 700 zł miesięcznie kwota na najem wynosi od 32 400 zł (12 miesięcy) do 64 800 zł (24 miesiące). W mniejszym mieście przy średnim czynszu w wysokości 1 800 zł miesięcznie to suma od 21 600 zł do 43 200 zł.
Upadłość konsumencka jednego z małżonków a kredyt hipoteczny
Upadłość jednego z małżonków może wiązać się z dodatkowymi komplikacjami w procesie, ponieważ postępowanie łączy się z określeniem masy upadłościowej należącej tylko do niewypłacalnego małżonka.
Zobowiązanie wynikające z umowy kredytu hipotecznego staje się wymagalne wraz z dniem ogłoszenia upadłości, ale dotyczy wyłącznie upadłego małżonka, a nie obojga.
Współmałżonek upadłego nadal podlega umowie o hipotekę i musi kontynuować spłatę kredytu na bieżąco. Jeżeli współmałżonek ma zdolność do dalszej spłaty hipoteki, bank zwykle ustala nowy harmonogram spłat zamiast wypowiedzenia umowy.
Po zakończeniu postępowania upadły spłaca bank w ramach planu spłaty wierzycieli, który powstał podczas procesu. W przypadku kredytu hipotecznego banki często uciekają się do wspólnej odpowiedzialności małżeństwa, dlatego w momencie sprzedaży nieruchomości bank ma prawo zająć jej całość, a nie połowę należącą do małżonka objętego postępowaniem upadłościowym. Zależy to od indywidualnej umowy z wierzycielem.
Wspólnota majątkowa małżonków – co zmienia w postępowaniu?
Jeżeli małżonków w chwili ogłoszenia upadłości konsumenckiej łączy wspólność majątkowa, syndyk może włączyć cały majątek do masy upadłościowej na mocy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2019 r. (sygnatura III CZP 7/19).
W tej sytuacji małżeństwo jako całość odpowiada swoim majątkiem za długi u wierzycieli. Syndyk może więc dokonać licytacji dóbr również współmałżonka upadłego, a podział majątku w trakcie postępowania upadłościowego jest niedopuszczalny.
Rozdzielność majątkowa
Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej jednego z małżonków dochodzi do rozdzielności majątkowej, która kończy się wraz z zakończeniem postępowania.
Warto zaznaczyć, że są przypadki, kiedy współmałżonek może uchronić część swojego majątku. Syndyk nie może zająć środków, które są niezbędne do funkcjonowania i pracy. Dodatkowo musi pozostawić kwotę wolną, pokrywającą koszty życia przez ustalony w postępowaniu czas.
Czy małżonek upadłego odzyska swoją część majątku?
Małżonek upadłego może zgłosić wierzytelność w wysokości 50% wartości wspólnego majątku, ale w praktyce szanse na odzyskanie pieniędzy są niewielkie.
Drugi małżonek oficjalnie zgłasza roszczenie o wartość swojego udziału w majątku wspólnym. Małżonek zostaje wtedy jednym z wierzycieli, których upadłość zaspokaja zgodnie z planem spłaty.
Wciąż obowiązuje jednak kolejność spłaty listy wierzycieli. Nieruchomość zwykle jest zabezpieczona kredytem hipotecznym, dlatego to bank jest pierwszym wierzycielem poddanym zaspokojeniu. Małżonek jest tylko jednym z pozostałych wierzycieli, co oznacza, że jego należność nie zostanie spłacona.
Jak działa rozdzielność majątkowa przy upadłości małżonka?
Rozdzielność majątkowa zabezpiecza majątek drugiego małżonka, jeżeli małżeństwo ustanowiło ją co najmniej 2 lata przed dniem złożenia wniosku o upadłość konsumencką jednego z małżonków.
W przypadku, kiedy rozdzielność majątkowa trwa krócej niż 2 lata, nie obowiązuje w postępowaniu upadłościowym, a majątek wspólny i tak staje się częścią masy upadłości na mocy art. 126 ustawy Prawo upadłościowe.
Kiedy rozdzielność majątkowa chroni majątek drugiego małżonka: przykłady z datami
Małżeństwo ustanowiło rozdzielność majątkową 25 lipca 2023 roku:
- jeden małżonek ogłosił upadłość 30 czerwca 2025 roku, więc do masy upadłości wchodzi majątek obojga małżonków;
- ogłoszenie upadłości nastąpiło 30 sierpnia 2025 roku, czyli minęły ponad dwa lata rozdzielności majątkowej, a majątek drugiego małżonka jest chroniony.
Po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa i trwa do końca postępowania. W tym czasie majątek drugiego małżonka jest chroniony, a wspólność majątkowa wraca dopiero po oficjalnym zakończeniu postępowania upadłościowego.
Wspólność czy rozdzielność majątkowa – co zmienia w upadłości małżonka? Porównanie
Cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości przy wspólności majątkowej, a przy rozdzielności majątkowej trwającej co najmniej 2 lata majątek drugiego małżonka jest zabezpieczony.
Przy wspólności majątkowej drugi małżonek nie ma swobody decydowania o wspólnym mieszkaniu, ponieważ cały majątek wchodzi do masy upadłości i podlega syndykowi.
Rozdzielność majątkowa zabezpiecza majątek drugiego małżonka wyłącznie w przypadku, kiedy została ustanowiona co najmniej 2 lata przed dniem złożenia wniosku o upadłość. Wtedy do masy upadłości wchodzi jedynie majątek osobisty upadłego małżonka, a drugi małżonek nie odpowiada swoim majątkiem.
| Co wchodzi do masy upadłości? | Wspólność majątkowa | Rozdzielność majątkowa |
|---|---|---|
| Majątek małżonka | tak | nie |
| Mieszkanie/dom jednorodzinny | tak | nie |
W dniu ogłoszenia upadłości konsumenckiej z mocy prawa powstaje rozdzielność majątkowa. Chroni ona jednak wyłącznie nowy majątek drugiego małżonka i nie działa wstecz, czyli nie obejmuje wcześniej zgromadzonego majątku, który wchodzi do masy upadłości.
Upadłość konsumencka współkredytobiorcy innego niż małżonek
W sytuacji, w której został zaciągnięty kredyt hipoteczny, a upadłość konsumencka współkredytobiorcy nie dotyczy małżeństwa, odpowiedzialność wygląda tak samo, z tym że syndyk nie włącza majątku współkredytobiorcy upadłego do masy upadłościowej, jeżeli nie przewidziała tego umowa.
Ta forma zabezpieczenia wierzycieli może obejmować również zadłużenia z partnerem, przyjacielem czy członkiem rodziny. Wiele banków daje możliwość zaciągnięcia kredytu osobom niespokrewnionym w większej liczbie niż dwie.
Przy upadłości konsumenckiej jednego z kredytobiorców bank weryfikuje zdolność kredytową drugiej osoby. Jeżeli zdolność istnieje, bank prawdopodobnie nie wypowie umowy, tylko ustali nowy harmonogram spłat.
W przypadku podpisania klauzuli solidarnej odpowiedzialności bank ma możliwość ściągnięcia całego zadłużenia od drugiego kredytobiorcy. Zależy to od dokładnych warunków zapisanych w umowie kredytu.
Egzekucja czy upadłość konsumencka – co małżonkowie powinni wybrać przy kredycie hipotecznym?
Egzekucja i upadłość rozróżniają korzyści dla małżeństwa z jednym zadłużonym małżonkiem: egzekucja pozwala szybko uzyskać środki, ale upadłość konsumencka ma na celu oddłużenie upadłego i pozwala na umorzenie części zadłużenia.
Egzekucji dokonuje komornik, którego celem jest uzyskanie środków ze sprzedaży nieruchomości. Często dochodzi do zaniżenia wartości gruntu, lokalu lub domu, co w zasadzie pomniejsza wspólny majątek małżeństwa. Egzekucja trwa do momentu spłaty długu. Proces może trwać wiele lat i stale generować koszty, które dodatkowo obciążają małżonków aż potrzebny jest kredyt dla zadłużonych.
Upadłość konsumencką prowadzi syndyk w celu oddłużenia upadłego. Sprzedaż nieruchomości odbywa się po jak najkorzystniejszej stawce, a w momencie ogłoszenia upadłość zaczyna się rozdzielność majątkowa, która chroni nowo zgromadzony majątek drugiego małżonka.
Po zakończeniu postępowania upadłościowego można wziąć nowy kredyt hipoteczny lub gotówkowy, ale wpis o upadłości widnieje w rejestrach dłużników przez 5 lat, co wpływa na ocenę zdolności kredytowej. Sama upadłość nie zamyka jednak drogi do finansowania z banku, więc małżonkowie mogą w przyszłości zaciągnąć np. kredyt hipoteczny na kolejną nieruchomość.
Korzystniejszym rozwiązaniem dla małżeństwa, w którym upadły małżonek nie jest w stanie w żaden sposób pokryć kwoty zadłużenia, jest wnioskowanie o upadłość konsumencką.
W Biliti pomagamy wyjść z zadłużenia i odzyskać równowagę finansową. Skontaktuj się z nami już dzisiaj i umów bezpłatną konsultację z doradcą.
Co się stanie z kredytem, gdy syndyk sprzeda mieszkanie? Przykład z liczbami
Kiedy mieszkanie zostanie sprzedane przez syndyka pieniądze w pierwszej kolejności trafiają do wierzyciela hipotecznego, czyli banku, a dopiero potem do pozostałych wierzycieli.
W przypadku nadwyżki po sprzedaży nieruchomości środki nie trafiają na konto dłużnika jako zysk, ale zasilają masę upadłości. W przypadku niedopłaty niespłacona część długu może zostać umorzona lub objęta nowym planem spłaty, dopasowanym do możliwości upadłego.
Przykład nadwyżki:
Saldo kredytu wynosi 430 000 zł, a syndyk sprzedaje mieszkanie za 500 000 zł. Po spłacie banku i kosztach zostaje 70 000 zł nadwyżki, która trafia do masy upadłości.
Przykład niedopłaty:
Suma zadłużenia wynosi 560 000 zł. Po sprzedaży mieszkania za 500 000 zł zostaje niedopłata w wysokości 60 000 zł. Ten dług może być spłacony zgodnie z nowym harmonogramem lub umorzony.
Celem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest oddłużenie upadłego, dlatego syndyk zawsze stara się sprzedać nieruchomość na jak najkorzystniejszych warunkach, aby spłacić całość lub większą część długu kwotą ze sprzedaży.
FAQ, czyli często zadawane pytania o upadłość jednego z małżonków
Nie, kredyt hipoteczny ani hipoteka wpisana w księdze wieczystej nie znikają po ogłoszeniu upadłości. Bank zgłasza wierzytelność, którą upadły zaspokaja ze sprzedaży nieruchomości przez syndyka.
Tak, jeżeli małżeństwo ma wspólność majątkową. Wtedy cały majątek wspólny zasila masę upadłości, a drugi małżonek odpowiada za spłatę kredytu w banku.
Co się stanie ze wspólnym mieszkaniem po upadłości jednego z małżonków? Syndyk sprzeda mieszkanie w celu zaspokojenia długu, a drugi małżonek będzie mógł zgłosić wierzytelność do połowy wartości lokalu.
Tak, ale wyłącznie pod warunkiem, że rozdzielność majątkowa została ustanowiona co najmniej 2 lata przed złożeniem wniosku o upadłość.
Tak, sąd wydziela kwotę na najem za okres od 12 do 24 miesięcy z ceny sprzedaży nieruchomości, zależnie od lokalnych stawek oraz liczby domowników.
Małżonek może zgłosić roszczenie o 50% wartości wspólnego majątku, ale w praktyce szanse na odzyskanie pieniędzy są niskie, ponieważ w pierwszej kolejności zaspokajany jest bank, a koszty postępowania pochłaniają większość pieniędzy ze sprzedaży.
Nie, drugi współkredytobiorca dalej obsługuje kredyt.
Tak, bank może ściągnąć cały dług od osoby, która nie ogłosiła upadłości w przypadku wspólnego kredytu i podpisanej klauzuli solidarnej.
Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań
Chcę wyjść z długu
Udostępnij:
Skuteczna i szybka pomoc w spłacie zadłużenia
Zostaw numerOddzwaniamy w 10 minut
Mamy świetne opinie
i wysoką skuteczność
W przypadku upadłości możliwe jest też częściowe umorzenie długu, jeżeli upadły wykona założony plan spłaty.