Kredyt lombardowy – co to jest i jak działa?

Ilona Goździewska

•

8 września 2026

Kredyt lombardowy to forma krótkoterminowego finansowania udzielanego bankom i przedsiębiorcom pod zastaw określonych aktywów. Rozwiązanie to pozwala szybko pozyskać środki na utrzymanie płynności firmy, bez konieczności korzystania z klasycznych źródeł finansowania. Z tego artykułu dowiesz się, czym dokładnie jest i jak działa kredyt lombardowy.

Czym jest kredyt lombardowy i komu służy?

Kredyt lombardowy to forma finansowania należąca do szerszej kategorii, jaką jest kredyt refinansowy. Polega na udzieleniu kredytu pod zastaw określonych aktywów, a jego kwota stanowi zwykle 50-75% wartości danego zabezpieczenia. Najczęściej chodzi o papiery wartościowe, metale szlachetne albo inne składniki majątku o łatwej do oszacowania cenie rynkowej.

Bank lub inna instytucja określa wysokość finansowania na podstawie wartości zastawu, dlatego kwota kredytu zwykle nie obejmuje pełnej wartości zabezpieczenia.

Kredyt lombardowy jest zobowiązaniem o krótkoterminowym charakterze. Okres finansowania w bankach wynosi zwykle do kilku miesięcy, natomiast kredyt lombardowy udzielany przez NBP zaciągany jest zwykle na czas od 7 dni do 3 miesięcy.

Taka forma finansowania służy przede wszystkim szybkiemu pozyskaniu środków pieniężnych bez konieczności przechodzenia przez rozbudowaną procedurę kredytową. To rozwiązanie wykorzystywane głównie przez firmy i inwestorów.

Zabezpieczenie odgrywa tutaj kluczową rolę – jeśli kredytobiorca nie spłaci zobowiązania w terminie, instytucja ma prawo przejąć zastaw w jego pełnym wymiarze.

Warto też zaznaczyć, że w potocznym języku kredytem lombardowym często nazywa się zwykłe pożyczki pod zastaw udzielane przez lombardy. Formalnie nie jest to jednak to samo pojęcie, ponieważ klasyczny kredyt lombardowy funkcjonuje jako instrument finansowy wykorzystywany głównie przez banki i inne instytucje finansowe.

Kredyt lombardowy NBP a pożyczka lombardowa

Kredyt lombardowy NBP to narzędzie wykorzystywane przez bank centralny do krótkoterminowego finansowania banków komercyjnych pod zastaw papierów wartościowych, natomiast pożyczka lombardowa to usługa oferowana przez lombardy klientom prywatnym pod zastaw konkretnych przedmiotów.

Różnią się więc zarówno skalą działania, jak i charakterem zabezpieczenia oraz stronami umowy.

Kto udziela kredytu lombardowego i kto może go dostać?

Kredytu lombardowego udzielają wyłącznie banki – nie lombardy. Bankom komercyjnym udziela go NBP, a klientom (najczęściej firmom) banki komercyjne, pod warunkiem oddania zastawu do depozytu. Bank zyskuje wówczas zabezpieczenie, które może wykorzystać w razie braku zwrotu zobowiązania.

Otrzymanie kredytu lombardowego wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymagań – zarówno w kontekście sytuacji finansowej, jak i samego zastawu. Instytucje finansowe mogą więc oczekiwać:

• potwierdzeń, że przedmiot zastawu faktycznie należy do nas;
• dokumentów dotyczących dochodów lub sytuacji finansowej;
• pozytywnej oceny zdolności kredytowej;
• braku negatywnych wpisów w bazach kredytowych.

Kredyt lombardowy jest finansowaniem znacznie częściej wykorzystywanym przez firmy niż osoby fizyczne. Jest to spowodowane tym, że instytucje bankowe podchodzą do klientów indywidualnych bardziej restrykcyjnie – sama możliwość ustanowienia zastawu nie jest więc jednoznaczna z uzyskaniem finansowania.

Co istotne, bank centralny – NBP nie udziela kredytów lombardowych osobom prywatnym. To finansowanie skierowane wyłączenie dla banków komercyjnych.

Kredyt lombardowy NBP – czyli co?

Kredyt lombardowy NBP to narzędzie, z którego korzystają banki komercyjne wtedy, gdy potrzebują szybko zwiększyć swoją płynność finansową. Działa to tak, że bank przekazuje do Narodowego Banku Polskiego określone papiery wartościowe jako zabezpieczenie, a w zamian otrzymuje krótkoterminowe finansowanie. Dzięki temu może na bieżąco regulować swoje zobowiązania i utrzymać stabilność rozliczeń.

Kredyt lombardowy NBP to kredyt refinansowy, po który banki mogą sięgnąć w momencie przejściowych problemów z płynnością – koszt zobowiązania determinuje wysokość stopy lombardowej NBP. Kredyt lombardowy NBP nie może przekroczyć 80% wartości zastawionych papierów wartościowych.

Jeśli na rynku międzybankowym pojawiają się problemy z dostępnością środków, bank może skorzystać właśnie z kredytu lombardowego zamiast wstrzymywać płatności czy ograniczać zakres swojej działalności. Mechanizm ten ma więc duże znaczenie dla bezpieczeństwa całego sektora bankowego.

Przeczytaj również:

Prowizja za udzielenie kredytu – co musisz o niej wiedzieć?

Obliczanie odsetek od kredytu – wzór i przykłady

Charakterystyczne jest również to, że taki kredyt działa bardzo krótko – najczęściej w formule overnight, czyli do następnego dnia operacyjnego. Nie jest to więc finansowanie długoterminowe, ale raczej szybkie wsparcie pozwalające zachować ciągłość działania banku.

W przypadku niewywiązania się ze spłaty, NBP ma prawo przejąć zabezpieczenie ustanowione przez bank.

Wysokość stopy lombardowej i oprocentowania – od czego zależą koszty?

Koszt takiego kredytu zależy przede wszystkim od wysokości stopy lombardowej ustalanej przez Radę Polityki Pieniężnej. To jedna z podstawowych stóp procentowych NBP, która wpływa na cenę krótkoterminowego finansowania dla banków komercyjnych. Gdy stopa lombardowa rośnie, kredyt staje się droższy. Kiedy jest obniżana, koszt finansowania również spada.

Stopa lombardowa ma znaczenie nie tylko dla samych banków. Jest też wykorzystywana przy określeniu maksymalnego oprocentowania kredytów i innych zobowiązań finansowych dostępnych na rynku. Zmiany tej stopy mogą więc pośrednio wpływać również na koszty produktów oferowanych klientom indywidualnym i firmom.

Ile wynoszą odsetki lombardowe i od czego zależą?

Odsetki lombardowe zależą od stopy lombardowej NBP, którą ustala Rada Polityki Pieniężnej – aktualnie wynosi ona 4,25. Kredyt lombardowy jest zwykle droższy od kredytu gotówkowego, bo trwa krótko.

Podstawą do ustalenia wysokości oprocentowania kredytu lombardowego jest stopa lombardowa NBP. Oznacza to, że wysokość odsetek dla tego rodzaju finansowania determinuje wysokość stóp utrzymująca się w konkretnym okresie.

Aktualnie obowiązujące wartości najlepiej sprawdzać na bezpośrednio na stronie Narodowego Banku Polskiego, bowiem rada polityki pieniężnej może zmieniać je w zależności od sytuacji finansowej na rynku.

Pamiętajmy jednak, że stopa kredytu lombardowego nie jest jedynym wyznacznikiem faktycznych kosztów kredytu. Do 31 grudnia 2015 r. maksymalne odsetki wynosiły czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP. Od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje inny sposób ich obliczania, który zgodnie z art. 359 § 2¹ Kodeksu cywilnego odpowiada dwukrotności aktualnych odsetek ustawowych.

Parametry zastawu a wysokość kredytu lombardowego

To, jaką kwotę można otrzymać w ramach kredytu lombardowego, zależy głównie od wartości i rodzaju zabezpieczenia. Zastaw lombardowy pełni tutaj kluczową rolę, ponieważ to właśnie on stanowi zabezpieczenie instytucji finansowej na wypadek braku spłaty zobowiązania. Im bardziej stabilne i łatwiejsze do sprzedaży aktywa, tym większa szansa na uzyskanie wyższego finansowania.

Najkorzystniejszym zabezpieczeniem kredytu są papiery wartościowe, przede wszystkim obligacje skarbowe, bony skarbowe albo inne instrumenty finansowe o stosunkowo przewidywalnej wartości rynkowej. Bank lub instytucja udzielająca finansowania zawsze dokonuje jednak własnej wyceny zabezpieczenia i na tej podstawie określa maksymalną kwotę kredytu.

Należy jednak zdawać sobie sprawę, że kredytobiorca nie otrzymuje 100% wartości zastawu. Wynika to z mechanizmu bezpieczeństwa określanego jako haircut. Wynosi on zwykle od kilku do kilkudziesięciu procent wartości aktywów i oznacza pomniejszenie ich wyceny przy obliczaniu kwoty finansowania. Dzięki temu pożyczkodawca ogranicza ryzyko związane, na przykład ze spadkiem wartości zabezpieczenia.

Dla przykładu:

Jeżeli aktywa zastawione jako zabezpieczenie kredytu warte są 800 000 zł, a bank zastosuje haircut w wysokości 25%, wysokość kredytu będzie oscylować w granicach 600 000 zł.

Na wysokość kredytu lombardowego wpływają przede wszystkim:

• rodzaj zabezpieczenia;
• aktualna wartość rynkowa aktywów;
• płynność zastawu;
• poziom ryzyka związanego z danym aktywem;
• okres finansowania.

Im łatwiej instytucja może odzyskać środki z zabezpieczenia, tym korzystniejsze mogą być warunki kredytu dla klienta.

Kiedy warto wziąć kredyt lombardowy?

Kredyt lombardowy opłaca się firmom, które potrzebują gotówki na krótko i nie chcą sprzedawać papierów wartościowych – dostaną go łatwiej i szybciej niż zwykły kredyt gotówkowy.

Zalety kredytu lombardowego

• Łatwy dostęp do finansowania -zabezpieczenie kredytu sprawia, że bank ponosi mniejsze ryzyko. Wówczas wniosek kredytowy może zostać rozpatrzony przychylniej niż miałoby to miejsce przy finansowanych bez gwarancji spłaty.
• Szybka wypłata środków -jeżeli proces wyceny zastawu oraz dopełnienie wszystkich procedur nastąpi bez dodatkowych komplikacji, wypłata może nastąpić nawet tego samego dnia.
• Proste zasady – kredyt przyznawany jest na klarownych zasadach – kwota zależy od wysokości zastawu.
• Brak konieczności sprzedaży zastawu – kredyt lombardowy pozwala zachować wartościowe aktywa, zamiast sprzedać je w ramach pokrycia bieżących wydatków przedsiębiorstwa.

Wady kredytu lombardowego

• Wyższe oprocentowanie – ze względu na krótkoterminowy charakter takiego zobowiązania, wysokość oprocentowania może być wyższa.
• Konieczność poniesienia kosztów wyceny – pokrycie opłat za wycenę zastawu leży po stronie kredytobiorcy.
• Ryzyko utraty zastawu -zastawione aktywa zostają przejęte przez bank, jeżeli kredytobiorca nie spłaci zobowiązania w terminie.
• Finansowanie niższe od zastawu – bank pozostawia sobie „bufor bezpieczeństwa” na wypadek, gdyby wartość zastawu spadła. Wówczas nie można liczyć na kwotę odpowiadającą pełnej wartości pozostawionego zabezpieczenia.

Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań

Autor artykułu: Ilona Goździewska

Specjalizuje się w kredytach gotówkowych i konsolidacji zobowiązań dla klientów indywidualnych. Pomogła ponad 200 osobom uporządkować finanse i wyjść z zadłużenia. Wcześniej pracowała w branży ubezpieczeniowej i przy funduszach unijnych. Jest absolwentką Wyższej Szkoły Administracyjno-Społecznej w Warszawie i licencjonowanym pośrednikiem kredytowym – wpis do KNF: RPK046097.

Zobacz profil eksperta

Udostępnij:

Oceń nas