Na czym polega rolowanie kredytu i kiedy prowadzi do spirali zadłużenia?

Michał Turula

•

12 sierpnia 2026

Rolowanie kredytu to spłacanie wcześniejszych zobowiązań pieniędzmi, które pozyskujesz z nowych pożyczek wziętych tylko na ten cel. Takie zachowanie prowadzi do spirali zadłużenia, a stąd już prosta droga do poważnych problemów finansowych. Jako Biliti chcemy uchronić naszych czytelników przed podobnymi błędami.

Czym jest rolowanie kredytu?

Rolowanie kredytu polega na spłacie wcześniejszego kredytu pieniędzmi z nowego zobowiązania, które zaciągasz u nowego lub tego samego kredytodawcy. To mechanizm, w którym nowy kredyt służy wyłącznie na spłatę wcześniejszego zobowiązania, a nie na pozyskanie dodatkowych środków.

Zamiast spłacić ratę z własnych pieniędzy, podpisujesz kolejną umowę i przeznaczasz pozyskane środki na spłatę wcześniejszego zobowiązania. Podobne rozwiązanie może zostać zaoferowane przez tego samego kredytodawcę lub przez inną instytucję finansową. Sam mechanizm nie jest z definicji nielegalny ani szkodliwy. Problem pojawia się wtedy, gdy każda nowa umowa kredytu generuje kolejne opłaty. Na przykład – za refinansowanie lub przedłużenie umowy.

Pułapka rolowania długu

W teorii rolowanie długu może być powtarzane wielokrotnie, ponieważ każda nowa należność spłaci następną. W praktyce – stanie się pułapką, jeśli nie poprawisz swojej sytuacji finansowej.

W skrajnym przypadku rolowanie kredytu może sprawić, że koszty przekroczą wartość pierwotnie pożyczonej kwoty. Z tego powodu kredyt rolowany może chwilowo poprawić płynność finansową, lecz nie zastąpi rzeczywistej spłaty wcześniejszego zobowiązania oraz wymaga ostrożnej oceny opłacalności.

Pożyczka a kredyt – czym się różnią?

Należy przy tym zrozumieć różnice między pożyczką a kredytem. Kredyt to produkt bankowy, który jest udzielany na określony lub dowolny cel oraz podlega prawu bankowemu. Pożyczka – może być udzielana zarówno przez banki, jak i różne instytucje finansowe, a nawet osoby prywatne. Zasady udzielania pożyczek reguluje Kodeks cywilny.

Jak działa rolowanie kredytu krok po kroku?

Rolowanie kredytu działa w prostym schemacie: zaciągasz pierwszy kredyt, przy problemach ze spłatą bierzesz kolejny na jego pokrycie, a każda kolejna umowa dokłada nowe koszty.

1. Zaciągnięcie pierwszego kredytu lub pożyczki

Proces zaczyna się od podpisania umowy kredytowej lub pożyczkowej. Początkowo spłata odbywa się zgodnie z harmonogramem, jednak sytuacja finansowa może się zmienić.

2. Pojawienie się problemu ze spłatą rat w terminie

Możesz stracić możliwość terminowej spłaty przez utratę pracy, nieprzewidziany wydatek lub chorobę. Wówczas pojawia się presja, aby znaleźć jak najszybsze rozwiązanie.

3. Zaciągnięcie nowego zobowiązania na spłatę starego

Rolowanie kredytu polega na zaciągnięciu kolejnej pożyczki lub kredytu u tego samego lub innego kredytodawcy, żeby pokryć poprzednie zobowiązanie. Przykładowo – termin spłaty może zostać przesunięty o 30 dni.

4. Naliczanie nowych opłat i kosztów

Każda nowa umowa jest rozliczana osobno, dlatego dodatkowe koszty pojawiają się ponownie. Mogą być to koszty pozaodsetkowe, opłata za refinansowanie lub przedłużenie umowy. W praktyce koszt takiej operacji może wynieść kilkaset złotych przy jedynym przedłużeniu.

5. Powtarzanie cyklu i wzrostu zadłużenia

Cykl się powtarza, ponieważ nadal nie masz pieniędzy na spłatę kolejnego zobowiązania. Zaciągasz więc następne, a nowe rolowanie pożyczki zwiększa łączną kwotę do oddania i może prowadzić do narastającego zadłużenia.

Kiedy rolowanie kredytu prowadzi do spirali zadłużenia?

Rolowanie kredytu prowadzi do spirali zadłużenia, gdy każda nowa umowa dokłada kolejne koszty. Sama spirala zadłużenia zaczyna się, gdy nie masz środków na spłatę pierwotnego zobowiązania i zaciągasz nowe kredyty wyłącznie w celu uregulowania poprzednich.

Problem polega na tym, że kolejna umowa kredytu nie usuwa długu, a jedynie przesuwa termin spłaty i zwiększa całkowite obciążenie finansowe. Szczególnie, gdy masz wielomiesięczne lub nawet wieloletnie problemy finansowe.

Przykładem takiego mechanizmu jest sprawa firmy Creamfinance, w której analizowano pożyczkę w wysokości 2400 zł. Zamiast kosztów mieszczących się w ustawowym limicie, wynoszącym ok. 850 zł, naliczona prowizja przekraczała 2500 zł. Ten przykład pokazuje, że rolowanie pożyczki może prowadzić do sytuacji, gdy dodatkowe opłaty stają się znacznie wyższe niż sama pożyczona kwota, a obciążani kosztami klienci z trudem radzili sobie z uiszczeniem należności.

Przeczytaj również:

Jak obliczyć ratę kredytu gotówkowego? Praktyczny przewodnik

Jakie są opłaty dodatkowe przy kredycie gotówkowym?

Kiedy grozi spirala zadłużenia?

Ryzyko rośnie szczególnie, gdy konsument popada w problemy finansowe i traci zdolność kredytową. Brak oszczędności sprawia, że jedynym dostępnym rozwiązaniem wydaje się kolejna pożyczka. Przy każdej nowej umowie koszty pozaodsetkowe są naliczane osobno, co może prowadzić do przekroczenia ustawowych limitów i szybkiego wzrostu zadłużenia.

Sygnały, że grozi Ci spirala zadłużenia:

• bierzesz kolejną pożyczkę na spłatę poprzedniej;
• nie masz swoich pieniędzy na pokrycie bieżących rat;
• opłaty za przedłużenie lub refinansowanie stanowią coraz większą część zadłużenia;
• koszty związane z całkowitą kwotą do oddania rosną mimo regularnych wpłat.

Czy rolowanie kredytu i spirala zadłużenia to synonimy?

Rolowanie kredytu nie zawsze jest równoznaczne ze spiralą zadłużenia. Staje się jednak szczególnie groźne, kiedy koszty kolejnych pożyczek się sumują, a dłużnik nie posiada realnej możliwości, aby je uregulować.

Co robi bank, gdy nie spłacasz kredytu? Podejmuje szereg działań windykacyjnych, począwszy od wysyłania przypomnień oraz wezwań do zapłaty. Mogą one nadchodzić drogą listowną, e-mailową lub telefoniczną. Ich adresatami będą wszyscy współkredytobiorcy.

W przypadku konsekwentnego uchylania się od spłaty kredytu, kredytodawca decyduje się na wypowiedzenie umowy. Jest to o tyle niekorzystne dla samego dłużnika, że przy takim obrocie spraw zostaje wezwany do pełnej spłaty całego pozostałego kapitału natychmiast. Informacja o zaległościach oraz zerwaniu umowy z bankiem trafia również do Biura Informacji Kredytowej (BIK), co nie tylko pogorszy naszą zdolność kredytową, ale również może znacząco utrudnić nam zaciąganie zobowiązań w przyszłości.

Rolowanie kredytu stosuje się zarówno w finansach osobistych, jak i przedsiębiorstw.

Czy rolowanie kredytu jest legalne?

Rolowanie kredytu jest legalne, gdy sprowadza się do przesunięcia terminu spłaty w granicach prawa, ale sąd uznał je za nieuczciwą praktykę rynkową, gdy kwoty pozaodsetkowych kosztów pożyczki nałożonych na klienta przekraczają limit w wysokości 45%.

Samo rolowanie pożyczki nie jest automatycznie zakazane. Może być zgodne z prawem, jeśli nowe zobowiązanie zostaje zawarte na przejrzystych zasadach, a koszty udzielanych kolejnych pożyczek mieszczą się w limitach określonych przez ustawę o kredycie konsumenckim. Kluczowe znaczenie mają tu koszty pozaodsetkowe, więc opłaty inne niż odsetki, prowizje lub dodatkowe obciążenia związane z udzieleniem finansowania.

Od 18 grudnia 2022 r. limit kosztów pozaodsetkowych wynosi 45% całkowitej kwoty kredytu. Oznacza to, że kredytodawca przy udzieleniu konsumentowi kolejnego kredytu nie może dowolnie zwiększać opłat poprzez kolejne umowy, jeżeli prowadzi to do przekroczenia ustawowych ograniczeń.

KIM Finance Sp. z.o.o. kontra Rzecznik Finansowy – przełomowy wyrok

Granica między legalnym działaniem a nadużyciem pojawia się, kiedy następne pożyczki są udzielane w powiązanym schemacie. Na przykład – przez współpracujące spółki, a każda nowa umowa generuje osobne koszty. W takiej sytuacji rolowanie pożyczki może zostać uznane za nieuczciwą praktykę rynkową, a do interwencji jest zmuszony UOKiK.

Potwierdza to przełomowy wyrok (przełomowy – dla rynku pożyczek konsumenckich) Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia z dnia 9 czerwca 2022 roku (sygn. VI C 1926/21) wobec KIM Finance Sp. z.o.o. Pozwana spółka uczestniczyła w procesie z powództwa polskiego Rzecznika Finansowego. Stanowisko Rzecznika Finansowego było takie, że obciążanie konsumentów kosztami powoduje przekroczenie ustawowych limitów. Sędzią prowadzącą sprawę była Monika Kubiak.

Sąd uwzględnił powództwo Rzecznika Finansowego, a w treści orzeczenia uznano, że określony mechanizm rolowania pożyczek jest nieuczciwą praktyką rynkową. W podobnym obszarze działań Rzecznik Finansowy wygrał sprawę przeciw KIM Finance Sp. z.o.o., a UOKiK nałożył na Creamfinance Poland karę w wysokości 2,95 mln zł.

Rolowanie kredytu jest legalne, o ile odbywa się zgodnie z limitami i zasadami ochrony konsumenta. Staje się problemem prawnym, gdy pozaodsetkowe koszty są powielane sztucznie oraz przekraczają ustawowe ograniczenia.

Rolowanie kredytu a refinansowanie

Nie należy mylić rolowania kredytu z refinansowaniem. Refinansowanie kredytu gotówkowego to zaciągnięcie nowego kredytu, zwykle w innym banku, celem uzyskania korzystniejszych warunków finansowych. Skorzystanie z tego instrumentu finansowego jest korzystne w konkretnych przypadkach.

• Spadły stopy procentowe.
• Chcesz skrócić okres kredytowania.
• Chcesz zmienić walutę kredytu.
• Chcesz poprawić Twoją zdolność kredytową.

Kiedy rolowanie może się opłacać i co zrobić zamiast niego?

Rolowanie kredytu opłaca się tylko w przejściowych kłopotach – gdy przesuwasz termin spłaty legalnie o kilka tygodni; przy trwałych problemach lepiej wybrać konsolidację lub restrukturyzację zadłużenia.

Rolowanie kredytu jest dobrym rozwiązaniem, o ile problemy finansowe mają charakter krótkoterminowy. Przykładowo – jeśli czekasz na wynagrodzenie, zwrot podatku albo inną planowaną wpłatę, przedłużenie terminu spłaty o 14-30 dni może pomóc w uniknięciu opóźnienia, ale bez konieczności zaciągnięcia nowej pożyczki.

Należy podkreślić, że podobna forma prolongaty różni się od podpisywania nowej umowy kredytu, ponieważ nie tworzy nowego długu. Jeśli jednak trudności finansowe trwają dłużej lub doszło do pogorszenia się sytuacji zawodowej, a przez to zdolności do spłaty zobowiązań, rolowanie pożyczki jedynie odsuwa problemy w czasie.

Co zamiast rolowania długów?

W takich okolicznościach warto poszukać rozwiązania, które realnie zmniejszy miesięczne obciążenia, czyli rozpocząć oddłużanie zamiast przesuwania terminu spłaty kolejnymi umowami. Dobrym rozwiązaniem będzie dla Ciebie:

• konsolidacja długu – kredyt konsolidacyjny pozwala na połączenie kilku zobowiązań w jedno, z niższą miesięczną ratą;
• restrukturyzacja – polega np. na wydłużeniu okresu spłaty lub czasowym obniżeniu rat;
• wcześniejszy kontakt z bankiem lub firmą pożyczkową w celu wynegocjowania nowych warunków spłaty, złożenie stosownego oświadczenia może niekiedy skłonić instytucję finansową nawet do rezygnacji z części zysków, ponieważ będzie to bardziej opłacalne niż koszty windykacji;
• ustalenie indywidualnego harmonogramu spłat jeszcze przed pojawieniem się zaległości.

Najważniejsza zasada jest prosta – nie czekaj do dnia wymagalności raty. Im wcześniej poinformujesz kredytodawcę o problemach finansowych, tym wyższa szansa na wypracowanie korzystnego rozwiązania. Dzięki temu możesz uniknąć spirali zadłużenia, dodatkowych kosztów i konieczności zaciągania kolejnych zobowiązań.

Autor artykułu: Michał Turula

Michał Turula od 13 lat zajmuje się finansowaniem firm – od kredytów obrotowych i inwestycyjnych po finansowanie strategicznych celów przedsiębiorstw. Doświadczenie zdobywał w Idea Banku i Santander Banku. Obsłużył co najmniej 500 firm i uruchomił łącznie około 40 mln zł finansowania. Jest absolwentem zarządzania na Wojskowej Akademii Technicznej i licencjonowanym pośrednikiem kredytowym – wpis do KNF: RPK028417.

Zobacz profil eksperta

Udostępnij:

Oceń nas