Nie każdą pożyczkę musisz zgłosić do urzędu skarbowego. Obowiązek rozliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) dotyczy przede wszystkim pożyczek udzielanych przez osoby prywatne – na przykład członków rodziny lub znajomych. Sytuacja wygląda inaczej w przypadku zaciągania kredytów lub pożyczek od instytucji finansowych.

Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań

Chcę wyjść z długu

Najważniejsze informacje

Termin zgłoszenia do urzędu skarbowego to 14 dni od dnia zawarcia umowy pożyczki, a obowiązek ten spoczywa po stronie pożyczkobiorcy.

Po spóźnieniu się ze złożeniem deklaracji następuje utrata zwolnienia podatkowego. Niezłożenie deklaracji PCC-3 grozi poniesieniem odpowiedzialności karno-skarbowej i egzekucji administracyjnej.

Urzędu nie trzeba zawiadamiać o pożyczkach do 1000 złotych – od obcych osób. Pożyczki od najbliższej rodziny, których wysokość przekracza 36 120 zł w ciągu pięciu lat, należy zgłosić do urzędu skarbowego.

Umowa pożyczki od osoby fizycznej – kiedy wymaga zgłoszenia?

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych każda umowa pożyczki od osoby fizycznej powinna zostać zgłoszona do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni od dnia, gdy umowa została zawarta, poprzez złożenie deklaracji PCC-3.

Kto płaci podatek PCC?

PCC płaci pożyczkobiorca, na którym spoczywa także obowiązek zgłoszenia do urzędu skarbowego pożyczki podlegającej opodatkowaniu oraz złożenia deklaracji PCC-3. Pożyczkodawca z kolei nie musi ani składać deklaracji PCC, ani uiszczać z tytułu dokonania jakichkolwiek należności.

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy zostaje zawarta jedna umowa, ale stronami umowy jest np. jeden pożyczkodawca i kilku pożyczkobiorców. Wówczas należny podatek obciąża ich solidarnie – na każdym z nich spoczywa odpowiedzialność za jego prawidłowe rozliczenie w odpowiednim terminie. Inaczej biorącym pożyczkę grożą im konsekwencje prawne.

Podatek PCC a podatek dochodowy

Pożyczka nie jest przez prawo traktowana jako przychód, który podlega opodatkowaniu. Jeśli jednak mamy do czynienia z pożyczką oprocentowaną, to pożyczkodawca uzyskuje przychód w postaci odsetek. Te ostatnie mogą więc podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Kiedy pożyczki nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego?

Pożyczki nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego, gdy nie przekracza 1 000 zł od jednej osoby lub 36 120 zł od najbliższej rodziny w ciągu 5 lat. W takich przypadkach nie dochodzi do obowiązku zapłaty podatku PCC od pożyczki lub – składania deklaracji. Aktualnie obowiązujące limity wynikają z treści ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Kwota pożyczkiPożyczkodawcaCzy trzeba zgłosić
do 1000 złosoba spoza najbliższej rodzinynie
do 36 120 zł (łącznie w ciągu 5 lat)najbliższa rodzina (np. rodzice, dzieci, rodzeństwo, małżonek, dziadkowie)nie
powyżej 36 120 złnajbliższa rodzinatak – w ciągu 14 dni musisz złożyć deklarację PCC-3 i udokumentować, że otrzymałeś środki za pośrednictwem przelewu lub przekazem pocztowym; tak możesz otrzymać zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych
dowolna kwotabanki, SKOK-i i inne instytucje finansowenie – takie pożyczki nie podlegają PCC

Wiele wątpliwości może wzbudzać podatek od pożyczek w rodzinie. W przypadku gdy łączna wartość pożyczek od członków najbliższej rodziny nie przekracza 36 120 zł, udzielonych na przestrzeni 5 lat, nie ma potrzeby ich zgłaszania do urzędu skarbowego. Jeśli doszło do przekroczenia tego limitu nadal możesz korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych. Warunek stanowi udokumentowanie przekazania pieniędzy oraz jego terminowe zgłoszenie.

Jak działają pożyczki prywatne?

Jeśli zastanawiasz się, ile można pożyczyć od rodziny bez podatku – od najbliższych osób (m.in. rodziców, dzieci, małżonka czy rodzeństwa) dowolną kwotę. Kluczowe jest, aby w wypadku przekroczenia limitu 36 120 zł na przestrzeni pięciu lat w ciągu 14 dni zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego, przedstawiając stosowną dokumentację.

Ile wynosi kara za niezgłoszenie pożyczki?

Kara za niezgłoszenie pożyczki wynosi 20% pożyczonej kwoty – czterdzieści razy więcej niż standardowe 0,5%; przy pożyczce 20 000 zł to 4 000 zł zamiast 100 zł. Jest to tzw. stawka sankcyjna 20%. Może znaleźć zastosowanie, jeśli powołasz się na niezgłoszoną pożyczkę dopiero w trakcie czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub – kontroli celno-skarbowej, a podatek PCC nie został opłacony.

Różnicę można zauważyć szczególnie przy wyższych kwotach. Gdy chodzi o pożyczkę w wysokości 200 000 zł, wysokość standardowego podatku od czynności cywilnoprawnych wynosi 1000 zł – 0,5%. Tymczasem przy stawce sanacyjnej liczba wzrasta aż do 40 000 zł, tj. 20%. Dodatkowe koszty wynoszą więc kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Kwota pożyczkiPodatek PCC (0,5%)Stawka sankcyjna (20%)
20 000 zł100 zł4 000 zł
200 000 zł1 000 zł40 000 zł

Niezgłoszenie pożyczki do urzędu skarbowego wiąże się nie tylko z koniecznością uregulowania podatku według stawki sankcyjnej 20%, lecz także – odsetek za zwłokę, które zostaną naliczone według zaległości podatkowej. Jeśli więc dana pożyczka podlega obowiązkowi podatkowemu, pamiętaj o jego uregulowaniu w wyznaczonym terminie.

Upewnij się, czy w Twoim przypadku nie przysługuje zwolnienie z PCC, ponieważ gdy pożyczasz pieniądze od członka najbliższej rodziny możesz korzystać z preferencyjnych zasad po spełnieniu ustawowych warunków.

Kiedy urząd skarbowy nalicza sankcyjne 20%?

Urząd skarbowy nalicza sankcyjne 20% dopiero wtedy, gdy podczas kontroli powołasz się na niezgłoszoną pożyczkę, a podatku nie zapłaciłeś wcześniej. Nie oznacza to jednak, że każde spóźnienie ze zgłoszeniem jest równoznaczne z koniecznością zapłacenia wyższej stawki. Sankcyjny podatek PCC ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacji, gdy informacja o zawarciu pożyczki wyjdzie na jaw dopiero w trakcie:

  • czynności sprawdzających,
  • kontroli podatkowej,
  • kontroli celno-skarbowej.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy po prostu zapomniałeś o zgłoszeniu podatku do urzędu skarbowego i zrozumiałeś swój błąd jeszcze zanim doszło do kontroli. W takim przypadku jak najszybciej złóż deklarację i zapłać podatek PCC od pożyczki do urzędu skarbowego (0,5%). Wówczas co do zasady unikniesz zastosowania stawki sankcyjnej.

Co w sytuacji, gdy zapomniałeś o zapłacie podatku?

Urząd inaczej patrzy na sytuację, w której zapomniałeś o zgłoszeniu podatku i naprawiłeś błąd, niż na przypadek celowego zatajenia pożyczki. Pamiętaj, że fiskus jest w stanie ustalić, że np. wziąłeś wysoki kredyt, nawet po wielu latach – wystarczy, że w analizując Twój rachunek bankowy zauważy np. nagły przypływ środków na konto, zakup samochodu lub mieszkania.

Dlatego nie warto zwlekać z dopełnieniem obowiązków podatkowych. Im wcześniej dopełnisz formalności i zgłosisz pożyczkę do urzędu skarbowego, tym mniejsze ryzyko, że poniesiesz negatywne konsekwencje finansowe w postaci konieczności uiszczenia sankcyjnego 20%.

Czy niezgłoszona pożyczka się przedawnia?

Niezgłoszona pożyczka nie znika sama z czasem – urząd skarbowy może wykryć nagły wpływ gotówki na konto nawet kilka lat po zawarciu umowy. Nawet jeśli od otrzymania pieniędzy minęło dużo czasu, nie oznacza to automatycznie, że unikniesz konsekwencji braku stosownego zgłoszenia.

W przypadku podatków mamy do czynienia z ogólnymi zasadami przedawnienia zobowiązań podatkowych – następuje ono po 5 latach, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Pamiętaj jednak, że bieg tego terminu może zostać zawieszony lub przerwany w sytuacjach przewidzianych przepisami.

Jeśli nie zgłosiłeś pożyczki do urzędu skarbowego, to kluczowe znaczenie ma moment, w którym urząd dowiedział się o tym fakcie. W przypadku, gdy miało to miejsce już w trakcie kontroli lub czynności sprawdzających urzędnika skarbowego, musisz liczyć się z ryzykiem zastosowania stawki sankcyjnej 20%.

Jak zgłosić pożyczkę po terminie i uniknąć kary?

Jak zgłosić pożyczkę po terminie? Złóż deklarację PCC-3, zapłać podatek 0,5% z odsetkami i dołącz czynny żal – zanim urząd rozpocznie kontrolę. Sam fakt, że spóźniłeś się ze zgłoszeniem, nie jest równoznaczny z automatycznym zastosowaniem stawki sankcyjnej 20%. Szczególnie – jeśli naprawisz swój błąd, zanim urząd skarbowy w ogóle wyrazi zainteresowanie Twoimi finansami.

Zgłoszenie pożyczki po terminie

W pierwszej kolejności przekaż do odpowiedniego Urzędu Skarbowego zaległą deklarację PCC-3. Wypełniając dokument, wskaż dane dotyczące pożyczki oraz wyliczoną kwotę podatku.

Zapłać zaległy podatek – i nie zapomnij o odsetkach! Wysokość podatku od pożyczki do urzędu skarbowego standardowo wynosi 0,5% otrzymanej kwoty. Pamiętaj, że musisz uregulować również odsetki za zwłokę, które są naliczane od zaległości podatkowej.

Po wypełnieniu deklaracji PCC-3 oraz przygotowaniu pozostałej potrzebnej dokumentacji powinieneś dołączyć także czynny żal. Wskażprzyczyny i okoliczności, w jakich doszło do spóźnienia.

Czynny żal nie będzie skuteczny, jeśli nie wyrazisz go w odpowiednim momencie. Musisz poinformować o popełnionym czynie oraz naprawić – lub zapowiedzieć, kiedy to zrobisz – błąd jeszcze zanim rozpocznie się kontrola lub czynności sprawdzające. Czynny żal może uchronić Cię przed koniecznością zapłaty sankcyjnych 20%.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Sankcyjny podatek w wysokości 20%, jeśli urząd skarbowy wykryje ją w trakcie kontroli. Zwykła stawka PCC wynosi 0,5%.

Do 1000 zł od jednej osoby oraz 36 120 zł na przestrzeni 5 lat od członków najbliższej rodziny. W takich przypadkach nie musisz ani składać deklaracji PCC-3, ani płacić 0,5% podatki od czynności cywilnoprawnych.

Tak, jeśli jej wartość przekracza 1000 zł. W takiej sytuacji pożyczkobiorca powinien złożyć deklarację PCC-3 oraz uiścić podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5%.

Kiedy jej wysokość nie przekracza 1000 zł, pochodzi od członków najbliższej rodziny (do limitu 36 120 zł na przestrzeni pięciu lat) lub została udzielona przez instytucję finansową (np. bank, SKOK, firma pożyczkowa).

Tak, pod warunkiem złożenia deklaracji PCC-3 i czynnego żalu przed rozpoczęciem kontroli. Należy też pamiętać o uiszczeniu nie tylko podatku, ale również odsetek za zwłokę.

Pożyczkobiorca, czyli osoba, która otrzymała pieniądze. Odpowiada zarówno za zgłoszenie umowy, jak i rozliczenie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań

Chcę wyjść z długu