Dyrektywa CCD2, czyli dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 z 18 października 2023 r., rozszerza ochronę osób korzystających z kredytów konsumenckich. Nowe zasady obejmują m.in. część płatności BNPL i pożyczki poniżej 200 euro. Zaostrzają też wymagania dotyczące oceny zdolności kredytowej, reklam oraz informowania klientów o kosztach finansowania. Dyrektywa weszła w życie w 2023 r., natomiast przepisy krajowe powinny być stosowane od 20 listopada 2026 r. Polska nie dotrzymała terminu ich przyjęcia, który upłynął 20 listopada 2025 r. Sprawdź, co przewiduje CCD2 i na jakim etapie jest jej wdrożenie.
Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań
Chcę wyjść z długuStan prawny na: październik 2026 r.
Najważniejsze informacje
Dyrektywa CCD2 rozszerza ochronę konsumentów m.in. na płatności BNPL, pożyczki poniżej 200 euro oraz wybrane produkty finansowe, które wcześniej nie były objęte unijnymi przepisami. Dodatkowo kredytodawcy muszą informować o kosztach dodatkowych usług.
Nowe regulacje zaostrzają zasady oceny zdolności kredytowej i obowiązki informacyjne kredytodawców. Przewidują również większą ochronę przed nadmiernym zadłużeniem oraz dodatkowe wymagania dotyczące reklam kredytów.
Polska nie wdrożyła CCD2 w wyznaczonym terminie 20 listopada 2025 r. Przepisy krajowe powinny być stosowane od 20 listopada 2026 r., jednak według stanu na październik 2026 r. nowa ustawa o kredycie konsumenckim nadal nie została przyjęta.
Czym jest dyrektywa CCD2 i jaką dyrektywę zastępuje?
Dyrektywa CCD2 to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 z 18 października 2023 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki, która uchyla dyrektywę 2008/48/WE. Skrót CCD2, zapisywany także jako CCD II oznacza drugą unijną dyrektywę dotyczącą kredytu konsumenckiego.
Dyrektywa CCD2 obejmuje kredyty do 100 000 EUR. Nie obejmuje natomiast kredytów zabezpieczonych hipoteką na nieruchomości mieszkalnej.
Najważniejsze cele dyrektywy CCD2 to:
- objęcie ochroną większej liczby produktów finansowych;
- ograniczenie nadmiernego zadłużenia gospodarstw domowych;
- dokładniejsza ocena zdolności kredytowej;
- bardziej przejrzyste informacje o kosztach kredytu;
- ujednolicenie poziomu ochrony konsumentów w państwach członkowskich UE.
Dyrektywa jest aktem prawnym UE, który wyznacza państwom członkowskim cel i wymaga przeniesienia jego zasad do prawa krajowego. Tym różni się od rozporządzenia, które co do zasady obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Dlatego sama dyrektywa CCD2 nie zmienia automatycznie polskich umów o kredyt. Jej rozwiązania muszą zostać dopiero wdrożone do polskiego systemu prawnego, dlatego Polska potrzebuje nowej ustawy o kredycie konsumenckim.
Czym dyrektywa CCD2 różni się od dyrektywy 2008/48/WE?
Dyrektywa CCD2 zastępuje dyrektywę 2008/48/WE, obowiązującą od ponad 15 lat, i obejmuje produkty cyfrowe, takie jak BNPL, czyli produkty z odroczonym terminem płatności, pożyczki społecznościowe oraz mikropożyczki online. Zmiana była potrzebna m.in. ze względu na rozwój sprzedaży internetowej, fintechów i odroczonych płatności, których poprzednia dyrektywa o kredycie konsumenckim nie regulowała w takim zakresie.
Najważniejsze różnice to:
- objęcie przepisami płatności BNPL (kup teraz, zapłać później), pożyczek społecznościowych oraz zobowiązań poniżej 200 euro;
- rozszerzenie ochrony na część nieoprocentowanych kredytów, z którymi wiążą się opłaty;
- obowiązek zamieszczania ostrzeżenia o kosztach w reklamach kredytu;
- zakaz sprzedaży wiązanej;
- prawo konsumenta do interwencji człowieka, gdy ocena zdolności kredytowej została przeprowadzona automatycznie.
Gdzie znaleźć oficjalny tekst dyrektywy CCD2?
Oficjalny tekst dyrektywy CCD2 w języku polskim znajdziesz w bazie EUR-Lex pod numerem CELEX 32023L2225. Dokument zawiera pełną treść dyrektywy, jej motywy, zakres stosowania oraz terminy wdrożenia przez państwa członkowskie. Pełną treść aktu znajdziesz także w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria L, 30 października 2023 r. Najważniejsze rozwiązania zawarte w tym dokumencie omawiamy w sekcji „Jakie zmiany w kredytach konsumenckich wprowadza dyrektywa CCD2?”
Od kiedy obowiązuje dyrektywa CCD2 i jakie terminy wyznacza państwom członkowskim?
Dyrektywa CCD2 weszła w życie 19 listopada 2023 r. i wyznacza dwa kolejne terminy: 20 listopada 2025 r. na przyjęcie przepisów krajowych oraz 20 listopada 2026 r. na ich stosowanie.
Od kiedy obowiązuje dyrektywa CCD2:
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 19 listopada 2023 r. | dyrektywa CCD2 weszła w życie |
| 20 listopada 2025 r. | minął termin na przyjęcie i opublikowanie przepisów krajowych |
| 20 listopada 2026 r. | państwa członkowskie mają rozpocząć stosowanie przepisów wdrażających CCD2 |
Wejście w życie dyrektywy i rozpoczęcie stosowania nowych przepisów to dwie różne rzeczy. CCD2 weszła w życie 19 listopada 2023 r., ale państwa członkowskie otrzymały czas na dostosowanie własnego prawa. Od 20 listopada 2026 r. powinny stosować przepisy wdrażające dyrektywę. W Polsce termin faktycznego rozpoczęcia stosowania nowych obowiązków będzie zależał od przyjęcia ustawy krajowej.
Do kiedy Polska musiała wdrożyć dyrektywę CCD2?
Polska musiała przyjąć i opublikować przepisy wdrażające dyrektywę CCD2 do 20 listopada 2025 r., ale nie dotrzymała tego terminu. Termin ten wynika z art. 48 ust. 1 dyrektywy, zgodnie z którym państwa członkowskie miały do tego dnia przyjąć i opublikować niezbędne przepisy.
W komunikacie z października 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdziło, że prace nad nową ustawą o kredycie konsumenckim nadal trwają.
Od kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać kredytodawców?
Kredytodawcy i pośrednicy mają stosować przepisy wdrażające dyrektywę CCD2 od 20 listopada 2026 r., na całym etapie kredytu, od reklamy po windykację. Zmiany dotyczą banków, SKOK-ów, firm pożyczkowych, fintechów, platform BNPL i pośredników kredytowych. Obejmują m.in. reklamę, ocenę zdolności kredytowej, zawarcie umowy, obsługę zadłużenia i windykację.
W Polsce szczegółowe obowiązki kredytodawców zależą jednak od nowej ustawy, która według stanu na 21 października 2026 r. nie została przyjęta. Oznacza to ryzyko opóźnienia wdrożenia nowych przepisów. Możliwe konsekwencje opóźnienia dla Polski opisujemy w sekcji „Dlaczego prace nad ustawą wdrażającą CCD2 zostały wstrzymane?”.
Jakie zmiany w kredytach konsumenckich wprowadza dyrektywa CCD2?
Dyrektywa CCD2 zaostrza ocenę zdolności kredytowej i wymaga w reklamach ostrzeżenia „Uwaga! Zaciąganie pożyczek kosztuje”.
Najważniejsze zmiany w kredytach konsumenckich obejmują:
| Obszar | Co zmienia CCD2 | Jak było wcześniej |
|---|---|---|
| Zakres i limit kwoty | obejmuje co do zasady kredyty do 100 000 euro | Dyrektywa 2008/48/WE obejmowała co do zasady kredyty od 200 do 75 000 euro. |
| Nowe produkty | rozszerza ochronę m.in. na BNPL i kredyty poniżej 200 euro | Część płatności BNPL, nieodpłatnych kredytów i mikropożyczek pozostawała poza zakresem dyrektywy. |
| Ocena zdolności kredytowej | wymaga dokładniejszej analizy dochodów, wydatków i zobowiązań, przy decyzjach wydawanych automatycznie konsument zyskuje prawo do wyjaśnienia wyniku i interwencji człowieka | Kredytodawcy mieli obowiązek sprawdzać zdolność kredytową, ale zasady były mniej szczegółowe. |
| Informacja i reklama | Wymaga wyraźnego ostrzeżenia o kosztach kredytu i zwiększa przejrzystość reklam. Rozwija dotychczasowe zasady dotyczące RRSO, formularzy informacyjnych i przykładów reprezentatywnych. | Obowiązywały już wymagania dotyczące RRSO, formularzy informacyjnych oraz przykładów reprezentatywnych w reklamach podających koszty kredytu. |
| Koszty i zadłużenie | wymaga mechanizmów ograniczających nadmierne koszty i przewiduje rozwiązania dla osób mających problemy ze spłatą | Obowiązywały ograniczenia kosztów kredytu i przepisy dotyczące restrukturyzacji zadłużenia, ale zakres ochrony różnił się między państwami UE. |
Dyrektywa wyznacza minimalny poziom ochrony, a państwa członkowskie mogą w określonych obszarach przyjąć szersze rozwiązania. Przykładem jest limit kwoty: CCD2 obejmuje kredyty do 100 000 euro, ale przepisy krajowe mogą obejmować ochroną także wyższe zobowiązania.
W Polsce nie chodzi tylko o nowelizację ustawy z 2011 r., ale o nową ustawę o kredycie konsumenckim, która ma zastąpić obecne przepisy.
Jaka będzie maksymalna kwota kredytu konsumenckiego po wejściu CCD2?
Dyrektywa CCD2 obejmuje kredyty konsumenckie do 100 000 euro, a według projektu ustawy Polska miała zrezygnować z górnego limitu, który obecnie wynosi 255 550 zł. Obecny limit wynika z art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim.
| Źródło | Limit |
|---|---|
| Ustawa z 2011 r. | 255 550 zł |
| Dyrektywa CCD2 | 100 000 euro |
| Projekt nowej ustawy | brak górnego limitu |
Limit 100 000 euro określa zakres kredytów, które co do zasady mają być objęte ochroną na podstawie CCD2. Nie oznacza to jednak, że banki będą mogły udzielać kredytów konsumenckich wyłącznie do tej kwoty. Państwa członkowskie mogą rozszerzyć ochronę na wyższe zobowiązania.
Polski projekt ustawy przewidywał jeszcze dalej idące rozwiązanie, rezygnację z dotychczasowego górnego limitu kwotowego. Projekt został jednak wycofany, dlatego nie wiadomo, czy podobna propozycja znajdzie się w ostatecznej wersji przepisów.
Już obecnie istnieje jednak wyjątek od limitu 255 550 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o kredycie konsumenckim jej przepisy obejmują również kredyty na remont domu lub mieszkania niezabezpieczone hipoteką, nawet jeżeli ich kwota przekracza wskazany limit.
Oznacza to, że ochrona konsumentów przy niektórych wyższych zobowiązaniach obowiązuje już dziś. Kredyty zabezpieczone hipoteką na nieruchomości mieszkalnej pozostają natomiast poza podstawowym zakresem CCD2.
Czy dyrektywa CCD2 obejmuje BNPL i pożyczki poniżej 200 euro?
Dyrektywa CCD2 obejmuje także odroczone płatności BNPL, zobowiązania poniżej 200 euro oraz część nowych cyfrowych form finansowania, które wcześniej pozostawały poza zakresem unijnych przepisów.
Nowe zasady dotyczą m.in.:
- kredytów gotówkowych, ratalnych i konsolidacyjnych;
- limitów w rachunku i kart kredytowych;
- zakupów na raty;
- mikropożyczek online;
- BNPL (kup teraz, zapłać później);
- pożyczek społecznościowych P2P, jeśli uczestniczący podmiot spełnia definicję kredytodawcy lub pośrednika;
- nieoprocentowanych kredytów związanych z opłatami;
- leasingu, jeżeli umowa przewiduje obowiązek albo możliwość wykupu.
Kanał sprzedaży, internetowy lub stacjonarny, sam w sobie nie wyłącza stosowania przepisów. Podobnie jest ze statusem pożyczkodawcy – sam fakt, że finansowania udziela podmiot inny niż bank, nie oznacza, że umowa pozostaje poza zakresem CCD2. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj finansowania, charakter umowy i przewidziane prawem wyjątki. W przypadku BNPL istnieją wyłączenia dotyczące niektórych odroczonych płatności oferowanych bezpośrednio przez sprzedawcę. Kredyty hipoteczne zabezpieczone nieruchomością mieszkalną pozostają poza zakresem CCD2.
Nie wszystkie płatności odroczone są jednak nowością w przepisach o kredycie konsumenckim. Już obecnie ustawa obejmuje odroczenie terminu zapłaty, jeżeli konsument ponosi z tego tytułu koszty (art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o kredycie konsumenckim). Z kolei umowy całkowicie nieodpłatne, w których nie płacisz odsetek ani innych kosztów kredytu, są obecnie wyłączone z jej zakresu (art. 4 ust. 1 pkt 1).
Co zmienia CCD2?
Rozszerza ochronę również na część takich nieodpłatnych form finansowania. Nie oznacza to jednak, że każda odroczona płatność będzie automatycznie podlegała wszystkim nowym wymaganiom. Dyrektywa przewiduje wyjątki, m.in. dla określonych odroczeń płatności oferowanych bezpośrednio przez sprzedawców.
Jak dyrektywa CCD2 zmienia ocenę zdolności kredytowej?
Dyrektywa CCD2 zaostrza zasady oceny zdolności kredytowej, aby ograniczyć ryzyko udzielania kredytów osobom, które mogą mieć trudności z ich spłatą. Sam obowiązek sprawdzania zdolności nie jest nowością. Wynikał już z poprzedniej dyrektywy 2008/48/WE. Banki i firmy pożyczkowe musiały oceniać sytuację finansową klienta, ale przepisy pozostawiały im większą swobodę w sposobie przeprowadzania tej analizy.
W Polsce obowiązek oceny zdolności kredytowej wynika już z art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim. Dodatkowe wymagania dotyczące instytucji pożyczkowych określa art. 9a tej ustawy.
CCD2 wprowadza bardziej szczegółowe wymagania. Kredytodawca powinien dokładnie przeanalizować dochody, wydatki i dotychczasowe zobowiązania klienta. Kredyt może zostać udzielony tylko wtedy, gdy wynik oceny wskazuje, że konsument prawdopodobnie będzie w stanie spłacać go zgodnie z umową.
Co to oznacza w praktyce?
Jeśli zarabiasz 5000 zł miesięcznie, ale większość dochodu przeznaczasz na utrzymanie i spłatę wcześniejszych kredytów, bank musi uwzględnić te obciążenia przy ocenie Twojego wniosku. Nie wystarczy samo potwierdzenie wysokości wynagrodzenia.
Nowe przepisy określają też zasady automatycznej oceny zdolności kredytowej. Jeśli decyzja opiera się na automatycznym przetwarzaniu danych, masz prawo do uzyskania wyjaśnienia i interwencji człowieka. W Polsce podobne uprawnienia przewidują już obecne przepisy, a CCD2 wprowadza szczegółowe wymagania na poziomie unijnym.
Obowiązek oceny zdolności kredytowej ma obejmować również niewielkie zobowiązania, np. pożyczki na 100 zł. Wynika to z rozszerzenia zakresu dyrektywy CCD2 na kredyty poniżej 200 euro.
W Polsce przygotowano projekt nowej ustawy, która miała wdrożyć te przepisy. W wersji z 25 lutego 2026 r. przewidywał on m.in. obowiązek korzystania przez kredytodawców z informacji z co najmniej dwóch baz danych podczas oceny zdolności kredytowej. Projekt został jednak wycofany w maju 2026 r., dlatego proponowane rozwiązanie nie jest obecnie obowiązującym prawem. Ostateczne zasady określi nowa ustawa wdrażająca CCD2.
Przy ocenie zdolności kredytowej nie można wykorzystać szczególnych kategorii danych, np. danych dotyczących zdrowia, w tym chorób nowotworowych. Przy polisach związanych z kredytem nie wolno też wykorzystywać danych o przebytej chorobie nowotworowej po upływie okresu określonego przez państwo członkowskie, nie dłuższego niż 15 lat od zakończenia leczenia.
Jakie obowiązki informacyjne i zasady reklamy kredytów nakłada CCD2?
Dyrektywa CCD2 wymaga, aby reklama kredytu zawierała wyraźne ostrzeżenie odpowiadające komunikatowi „Uwaga! Zaciąganie pożyczek kosztuje” i nie sugerowała, że kredyt poprawi sytuację finansową konsumenta.
Nowe zasady przewidują m.in.:
- zmienione wymagania dotyczące standardowego europejskiego formularza informacji o kredycie konsumenckim (SECC), w tym prezentowania najważniejszych informacji na pierwszej stronie;;
- podanie m.in. kwoty kredytu, RRSO, całkowitej kwoty do zapłaty oraz kosztów i skutków opóźnień;
- wyraźne prezentowanie informacji o RRSO i kosztach, tak aby nie były mniej widoczne niż hasła promocyjne;
- obowiązkowy przykład reprezentatywny, jeśli reklama podaje oprocentowanie lub inne dane liczbowe dotyczące kosztów;
- przypomnienie o prawie do odstąpienia, jeżeli informacje przedumowne zostały przekazane mniej niż 1 dzień przed zawarciem umowy;
- zakaz domyślnie zaznaczonych zgód na produkty dodatkowe.
Prawo do odstąpienia od umowy kredytu konsumenckiego w ciągu 14 dni przysługuje już na podstawie art. 53 ustawy o kredycie konsumenckim. Dyrektywa CCD2 zachowuje to uprawnienie.
Reklama typu „pożyczka bez BIK” staje się szczególnie ryzykowna, ponieważ CCD2 zakazuje przekazów sugerujących, że dane zapisane w bazach mają niewielki lub żaden wpływ na ocenę wniosku kredytowego.
Jak CCD2 ogranicza koszty kredytu i chroni przed nadmiernym zadłużeniem?
Dyrektywa CCD2 zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia środków ograniczających nadmiernie wysokie oprocentowanie, RRSO lub całkowity koszt kredytu oraz do zapewnienia rozwiązań restrukturyzacyjnych przed rozpoczęciem egzekucji.
CCD2 przewiduje m.in.:
- zakaz sprzedaży wiązanej – dyrektywa CCD2 co do zasady zakazuje uzależniania udzielenia kredytu od zakupu dodatkowego produktu. Dopuszcza natomiast sprzedaż łączoną, w której konsument może skorzystać z kredytu bez nabywania produktów dodatkowych;
- możliwość wymagania ubezpieczenia, ale konsument ma prawo przedstawić własną polisę ubezpieczeniową;
- obowiązek wczesnej identyfikacji problemów z płatnościami;
- restrukturyzację przed egzekucją, np. wydłużenie okresu spłaty, zmianę harmonogramu, odroczenie rat lub wakacje kredytowe;
- limity dodatkowych opłat pobieranych w związku z opóźnieniem w spłacie.
Możliwość złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia przewiduje już art. 21a ustawy o kredycie konsumenckim. Dyrektywa CCD2 rozwija wymagania dotyczące odpowiednich działań restrukturyzacyjnych przed egzekucją.
Według wycofanego projektu ustawy z 25 lutego 2026 r. pozaodsetkowe koszty kart kredytowych i kredytu w ROR miały wynosić maksymalnie 24% limitu zadłużenia rocznie, zamiast wcześniejszej propozycji 2% miesięcznie.
Jak przebiega wdrożenie dyrektywy CCD2 w Polsce?
Polska nie wdrożyła dyrektywy CCD2 w terminie 20 listopada 2025 r., a 18 maja 2026 r. cofnięto Prezesowi UOKiK upoważnienie do prowadzenia prac nad projektem i rozpoczęto przygotowywanie nowych przepisów. Do dnia 21 października nowa ustawa o kredycie konsumenckim nadal nie została przyjęta. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nowym projektem, o czym poinformowano 9 października w oficjalnym komunikacie.
| Data | Etap prac |
|---|---|
| 7 lipca 2025 r. | projekt ustawy datowany na 4 lipca 2025 r. opublikowano w Rządowym Centrum Legislacji |
| 20-21 stycznia 2026 r. | UOKiK przeprowadził konferencję uzgodnieniową z przedstawicielami banków i firm pożyczkowych |
| 5 marca 2026 r. | opublikowano zmienioną wersję projektu, datowaną na 25 lutego 2026 r. |
| 22 kwietnia 2026 r. | projekt skierowano do Komitetu do Spraw Europejskich |
| 18 maja 2026 r. | cofnięto upoważnienie Prezesa UOKiK do prowadzenia prac; wcześniejszy projekt został wycofany |
| 22 maja 2026 r. | minister Maciej Berek zapowiedział rozpoczęcie prac nad nowym projektem rządowym |
| 9 października 2026 r. | Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadza rozmowy dotyczące przygotowania nowej ustawy |
Projekt i materiały z wcześniejszego etapu prac są dostępne w Rządowym Centrum Legislacji pod numerem projektu 12399650.
Aktualnie nie jest znana data przyjęcia nowej ustawy o kredycie konsumenckim. Dyrektywa wyznacza natomiast 20 listopada 2026 r. jako datę, od której państwa członkowskie powinny stosować przepisy ją wdrażające.
Co przewidywał projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim?
Projekt ustawy o kredycie konsumenckim z 2025 r. znosił limit 255 550 zł, zmieniał zasady sankcji kredytu darmowego i ograniczał pozaodsetkowe koszty kart kredytowych oraz kredytu w ROR, ale został wycofany 18 maja 2026 r. Kolejna wersja projektu została opublikowana w marcu 2026 r., dlatego część rozwiązań zmieniła się w toku prac. Żaden z tych projektów nie jest obecnie obowiązującym aktem prawnym.
Projekt ustawy przewidywał m.in.:
- zniesienie obecnego limitu 255 550 zł dla kredytu konsumenckiego;
- objęcie regulacją m.in. BNPL oraz niezabezpieczonych hipoteką kredytów przeznaczonych na remont nieruchomości;
- nowe standardy reklamy i obowiązki informacyjne;
- szersze zasady oceny zdolności kredytowej, w tym korzystanie z informacji z co najmniej 2 baz danych;
- limit pozaodsetkowych kosztów kart kredytowych i kredytu w ROR na poziomie 24% limitu zadłużenia rocznie, zamiast wcześniejszej propozycji 2% miesięcznie.
Projekt zmieniał także sankcję kredytu darmowego. W wersji z 25 lutego 2026 r. przewidziano kilka poziomów konsekwencji w zależności od rodzaju naruszenia. Najdalej idąca sankcja dotyczyła sytuacji, w której kredytodawca przekazał konsumentowi pieniądze bez jego wniosku i wyraźnej zgody. Projektowany wtedy art. 66 zakładał, że konsument nie będzie zobowiązany do zwrotu udostępnionych środków.
Przy innych naruszeniach, w tym naruszeniu obowiązku prawidłowej oceny zdolności kredytowej, konsument miał zwracać kapitał bez odsetek i innych kosztów kredytu. Projekt zmierzał więc do różnicowania sankcji zależnie od rodzaju i wagi naruszenia, zamiast stosowania jednej konsekwencji w każdej sytuacji.
Są to jednak rozwiązania z wycofanego projektu ustawy, a zasady kredytu darmowego mogą być inne w nowym projekcie.
Dlaczego prace nad ustawą wdrażającą CCD2 zostały wstrzymane?
Prace nad projektem UOKiK zakończono 18 maja 2026 r., gdy Prezes Rady Ministrów cofnął Prezesowi UOKiK upoważnienie do ich prowadzenia. Projekt po kolejnych uzgodnieniach nadal budził spory dotyczące m.in. sankcji kredytu darmowego, zasad reklamy oraz sprzedaży wiązanej.
22 maja 2026 r. minister Maciej Berek zapowiedział rozpoczęcie prac nad projektem rządowym od nowa. Skutkiem tej decyzji jest znaczne skrócenie czasu, jaki banki, firmy pożyczkowe oraz inni kredytodawcy będą mieli na dostosowanie procedur do nowych zasad przed 20 listopada 2026 r.
Wycofanie wcześniejszego projektu ustawy wdrażającej CCD2 zwiększyło ryzyko opóźnienia nowych przepisów. Po cofnięciu upoważnienia Prezesowi UOKiK 18 maja 2026 r. rozpoczęto przygotowywanie nowego projektu. Skróciło to czas na przyjęcie ustawy przed 20 listopada 2026 r., czyli terminem rozpoczęcia stosowania krajowych przepisów wdrażających dyrektywę.
Brak terminowego wdrożenia dyrektywy oznacza konsekwencje dla Polski. Komisja Europejska ma prawo wszcząć postępowanie na podstawie art. 258 TFUE i skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości UE. W przypadku braku zgłoszenia środków wdrażających dyrektywę Komisja ma prawo również wystąpić o nałożenie ryczałtu lub okresowej kary pieniężnej na podstawie art. 260 ust. 3 TFUE.
Co dyrektywa CCD2 oznacza dla kredytobiorców i firm pożyczkowych?
Dyrektywa CCD2 przewiduje dalsze ograniczenia sprzedaży wiązanej i wzmocnienie ochrony konsumentów mających problemy ze spłatą zobowiązań. Firmy pożyczkowe będą musiały dostosować formularze, reklamy i procedury oceny zdolności kredytowej do nowych przepisów.
Unijny termin rozpoczęcia ich stosowania przypada na 20 listopada 2026 r. Polska nie przyjęła jednak jeszcze ustawy wdrażającej, dlatego nie należy traktować tej daty jako potwierdzonego terminu wejścia w życie wszystkich nowych obowiązków polskich kredytodawców.
Jakie korzyści dyrektywa CCD2 daje konsumentom?
Dyrektywa CCD2 wzmacnia ochronę konsumentów, wprowadzając bardziej przejrzyste zasady udzielania kredytów, dodatkowe ograniczenia sprzedaży wiązanej oraz większe możliwości uzyskania pomocy przy problemach ze spłatą. Część tych uprawnień istnieje już w polskim prawie. Nowa dyrektywa rozwija je i ujednolica standardy ochrony w całej Unii Europejskiej.
Najważniejsze korzyści i zabezpieczenia to:
- Większa swoboda wyboru produktów dodatkowych – kredytodawca co do zasady nie może uzależniać udzielenia kredytu od zakupu innej usługi. CCD2 przewiduje jednak określone wyjątki.
- Większa kontrola nad decyzją kredytową – jeśli ocena zdolności kredytowej odbywa się automatycznie, możesz zażądać interwencji człowieka, wyjaśnienia wyniku i ponownego rozpatrzenia oceny oraz decyzji.
- Dostęp do informacji o przyczynach odmowy – jeśli bank odrzuci wniosek na podstawie danych z bazy kredytowej, masz otrzymać bezpłatną informację o wyniku sprawdzenia i wykorzystanych danych.
- Ochrona przed niechcianymi usługami – CCD2 zakazuje stosowania domyślnie zaznaczonych zgód na dodatkowe produkty i usługi.
- Większe wsparcie przy problemach ze spłatą – nowe regulacje wzmacniają wymagania dotyczące restrukturyzacji zadłużenia przed rozpoczęciem egzekucji. O możliwość restrukturyzacji możesz ubiegać się również na podstawie obecnych przepisów.
Prawo do odstąpienia od umowy kredytu konsumenckiego w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny przysługuje Ci już obecnie, zgodnie z art. 53 ustawy o kredycie konsumenckim. CCD2 zachowuje to uprawnienie, a nie wprowadza go od nowa.
Jeśli masz spór z kredytodawcą, możesz zwrócić się o pomoc do Rzecznika Finansowego lub miejskiego albo powiatowego rzecznika konsumentów.
Wszystkie te rozwiązania mają ograniczać ryzyko nadmiernego zadłużenia i ułatwiać podejmowanie świadomych decyzji finansowych. Szczegółowe zasady stosowania nowych wymagań w Polsce będą zależeć od ostatecznego kształtu ustawy wdrażającej CCD2.
Jak firmy pożyczkowe i pośrednicy muszą dostosować się do CCD2?
Firmy pożyczkowe i pośrednicy kredytowi będą musieli dostosować swoje procedury i dokumenty do nowych zasad wynikających z CCD2. Zgodnie z unijnym harmonogramem przepisy wdrażające dyrektywę powinny być stosowane od 20 listopada 2026 r. Polska nie przyjęła jednak ustawy w wyznaczonym terminie, a prace legislacyjne nadal trwają. Dlatego nie wiadomo jeszcze, od kiedy polskie firmy będą zobowiązane do stosowania wszystkich nowych wymagań. Ich ostateczny zakres i termin wejścia w życie określi krajowa ustawa. Firmy tego typu powinny:
- Zaktualizować formularz SECC i wzory umów kredytowych.
- Przejrzeć reklamy, także te w mediach społecznościowych i u współpracujących influencerów, pod kątem ostrzeżenia o kosztach i prezentowania RRSO.
- Dokumentować ocenę zdolności kredytowej także przy bardzo niskich kwotach, np. 100 zł.
- Dostosować aplikacje, SMS-y, czaty oraz inne cyfrowe kanały sprzedaży do nowych przepisów.
- Przeszkolić personel i dostosować system wynagrodzeń tak, by nie zachęcał do sprzedaży wbrew interesowi klienta.
- Przygotować procedury dla produktów BNPL i mikropożyczek.
Działalność instytucji pożyczkowych w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego podlega już nadzorowi KNF na podstawie art. 59df ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. UOKiK odpowiada natomiast między innymi za ochronę zbiorowych interesów konsumentów.
Za stosowanie praktyk naruszających te interesy Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu przedsiębiorcy osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary (art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Dyrektywa CCD2 wymaga, aby sankcje za naruszenia przepisów były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Szczegółowe rozwiązania sankcyjne związane z jej wdrożeniem określi polskie prawo.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o dyrektywę CCD2
Nie, CCD2 zabrania wykorzystywania informacji z mediów społecznościowych do oceny zdolności kredytowej. Kredytodawca powinien opierać analizę na odpowiednich danych dotyczących Twojej sytuacji finansowej, takich jak dochody, wydatki i zobowiązania.
CCD2 przewiduje dodatkowe obowiązki informacyjne w przypadku odmowy udzielenia kredytu. Jeśli decyzja wynika ze sprawdzenia bazy danych, masz otrzymać bezpłatną informację o wyniku sprawdzenia, wykorzystanej bazie i kategoriach uwzględnionych danych. Nie oznacza to jednak obowiązku ujawnienia całego wewnętrznego modelu oceny ryzyka.
Tak, CCD2 dopuszcza wymaganie odpowiedniego ubezpieczenia związanego z kredytem. Kredytodawca powinien jednak zaakceptować polisę od innego ubezpieczyciela, jeśli zapewnia ona równoważną ochronę. Sam zakup ubezpieczenia nie musi więc oznaczać konieczności skorzystania z oferty wskazanej przez bank.
Tak. Już obecnie wcześniejsza spłata kredytu konsumenckiego uprawnia do proporcjonalnego obniżenia jego całkowitego kosztu (art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim). CCD2 zachowuje to prawo. W określonych przypadkach kredytodawca może pobrać rekompensatę za wcześniejszą spłatę, na zasadach przewidzianych w przepisach.
Nie, CCD2 zakazuje udzielania kredytów bez wcześniejszego wniosku i wyraźnej zgody konsumenta. Oznacza to, że kredytodawca nie może samodzielnie uruchomić nowego finansowania, którego nie zamawiałeś, i następnie żądać jego spłaty.
CCD2 przewiduje obowiązek poinformowania Cię o zarejestrowaniu zaległości w bazie danych w ciągu 30 dni od dokonania wpisu. Masz również mieć możliwość zakwestionowania nieprawidłowych informacji. Ma to ułatwić kontrolowanie danych wykorzystywanych przy ocenie zdolności kredytowej.
Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań
Chcę wyjść z długu
Do czasu wejścia w życie nowej polskiej ustawy w Polsce nadal stosuje się ustawę z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim. Dyrektywa CCD2 zobowiązuje państwa członkowskie do ustalenia skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji za naruszenia przepisów o kredycie konsumenckim. Rodzaje i wysokość sankcji będą zależeć od krajowych regulacji wdrażających dyrektywę.