Pożyczka objęta jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych, co wiąże się z koniecznością zgłoszenia faktu zawarcia umowy do urzędu skarbowego. Jest to obowiązkiem pożyczkobiorcy, który musi spełnić obowiązek podatkowy. Podatkiem od czynności cywilnoprawnych są objęte pożyczki udzielane przez osoby fizyczne, ale istnieją pewne wyjątki.

Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań

Chcę wyjść z długu

Najważniejsze informacje o zgłaszaniu pożyczki do Urzędu Skarbowego

Pożyczkę trzeba zgłosić do urzędu skarbowego, jeśli podlega PCC i nie mieści się w ustawowym zwolnieniu. Obowiązek dotyczy pożyczkobiorcy, czyli osoby, która otrzymała pieniądze.

Pożyczki do 1000 zł są zwolnione z PCC, a pożyczki od osób z I grupy podatkowej są zwolnione do 36 120 zł. Limit 36 120 zł liczy się jako suma pożyczek od jednej osoby za ostatni rok i 5 lat wstecz.

Podatek od pożyczki wynosi 0,5%, ale za niezgłoszoną pożyczkę urząd może naliczyć sankcyjną stawkę 20%. Deklarację PCC-3 i podatek trzeba rozliczyć w ciągu 14 dni od zawarcia umowy.

Czy umowy pożyczki trzeba zgłosić do Urzędu Skarbowego i w jakich sytuacjach należy to zrobić?

Pożyczkę trzeba zgłosić do Urzędu Skarbowego wtedy, gdy podlega PCC i nie mieści się w ustawowym zwolnieniu. Obowiązek zgłoszenia dotyczy pożyczkobiorcy, czyli osoby, która otrzymała pieniądze.

Do jakiej kwoty nie trzeba zgłaszać pożyczki?

Pożyczki do 1000 zł nie zgłaszasz do Urzędu Skarbowego, niezależnie od tego, kto Ci tej pożyczki udzielił. Pożyczki od najbliższej rodziny do 36 120 zł są zwolnione z PCC, ale limit liczony jest łącznie od jednej osoby za ostatni rok i 5 lat wstecz.

Kwota pożyczkiOd kogo pochodzi pożyczka?Czy trzeba zgłaszać?
Do 1000 złOd dowolnej osobyNie, pożyczka jest zwolniona z PCC
Do 36 120 złOd osoby z I grupy podatkowejNie, jeśli limit nie został przekroczony
Powyżej 36 120 złOd najbliższej rodzinyTak, aby skorzystać ze zwolnienia bez limitu
Powyżej 1000 złOd znajomego, partnera lub osoby spoza I grupyTak, trzeba złożyć PCC-3 i zapłacić podatek

Najbliższa rodzina może korzystać ze zwolnienia bez limitu kwoty, jeśli pożyczkobiorca zgłosi pożyczkę na formularzu PCC-3 w ciągu 14 dni i udokumentuje otrzymanie pieniędzy przelewem, przekazem pocztowym albo wpłatą na rachunek w banku lub SKOK-u. Do I grupy podatkowej należą: małżonek, zstępni (np. dzieci i wnuki), wstępni (np. rodzice i dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie, zięć oraz synowa. Pożyczki od osób spoza najbliższej rodziny wymagają deklaracji PCC-3 po przekroczeniu limitów.

Ile wynosi podatek od pożyczki i jak go obliczyć?

Podatek PCC wynosi 0,5% wartości pożyczki i płaci go pożyczkobiorca. Od pożyczki 20 000 zł zapłacisz 100 zł, a od 50 000 zł 250 zł.

Podstawą opodatkowania jest kwota pożyczki wskazana w umowie. Jeżeli pożyczka jest wypłacana w transzach, podatek liczy się od każdej przekazanej kwoty zgodnie z warunkami umowy. Aby obliczyć PCC samodzielnie, pomnóż kwotę pożyczki przez 0,5%.

Przykładowe wyliczenia, jaki podatek od pożyczonych pieniędzy musisz zapłacić:

Kwota pożyczkiStawka PCCPodatek do zapłaty
5000 zł0,5%25 zł
20 000 zł0,5%100 zł
50 000 zł0,5%250 zł

Obowiązek podatkowy powstaje w chwili zawarcia umowy pożyczki. Od tego momentu liczy się 14 dni na złożenie deklaracji PCC-3 i zapłatę podatku od czynności cywilnoprawnych.

Brak zgłoszenia pożyczki do urzędu skarbowego – co grozi pożyczkobiorcy?

Za niezgłoszoną pożyczkę Urząd Skarbowy może naliczyć podatek w wysokości 20% zamiast 0,5% i płaci go pożyczkobiorca. Taka kara za niezgłoszenie pożyczki grozi szczególnie wtedy, gdy urząd wykryje transakcję podczas czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania, a pożyczkobiorca nie zapłacił podatku w terminie

Ryzyko pojawia się także wtedy, gdy powołujesz się na pożyczkę jako źródło posiadanych środków finansowych. Może się tak zdarzyć na przykład przy zakupie mieszkania, samochodu albo podczas wyjaśniania większego przelewu na konto, ale nie zgłosiłeś otrzymanej pożyczki do US, oraz nie opłaciłeś podatku PCC. Standardowy podatek wynosi 0,5%, ale w określonych sytuacjach przepisy przewidują stawkę nawet 20%.

Niezgłoszona pożyczka może oznaczać:

  • wysoki podatek 20% zamiast standardowego 0,5%,
  • obowiązek zapłaty zaległego podatku od czynności cywilnoprawnych PCC,
  • obowiązek zapłaty odsetek,
  • konieczność składania wyjaśnień w Urzędzie Skarbowym,
  • ryzyko zakwestionowania źródła pochodzenia pieniędzy,
  • ryzyko uznania pieniędzy za pochodzące z nieujawnionych źródeł.

Najbezpieczniej zgłosić pożyczkę do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni, zapłacić należny podatek i zachować umowę pożyczki oraz potwierdzenie przelewu. Zwłaszcza przy pożyczce od członków rodziny, udokumentowanie przelewu bankowego jest bardzo ważne. Jego brak może skutkować koniecznością zapłaty wyższej stawki podatkowej.

Jak złożyć PCC-3 i zapłacić podatek PCC od pożyczki?

Uzyskanie pożyczki zgłaszasz do Urzędu Skarbowego na odpowiednim formularzu. Adresatem jest oddział US przypisany do Twojego miejsca zamieszkania.

Oto jak wygląda zgłoszenie pożyczki do US, krok po kroku:

Wybierz odpowiedni formularz. W przypadku pożyczek jest to PCC-3, to deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wypełnij wniosek. Na formularzu wpisz dane obu stron umowy pożyczki. Podaj dane pożyczkodawcy, pożyczkobiorcy, datę zawarcia umowy pożyczki oraz pożyczoną kwotę.

Złóż deklarację osobiście lub za pomocą internetu. Formularz PCC-3 można złożyć online lub osobiście.

Zapłać należny podatek w ciągu 14 dni od zawarcia umowy pożyczki. Podatek PCC możesz zapłacić przelewem na rachunek właściwego urzędu skarbowego albo w kasie urzędu, jeśli urząd przyjmuje wpłaty gotówkowe. Przy PCC nie korzysta się z mikrorachunku podatkowego, ponieważ PCC wpłaca się na rachunki podatkowe urzędów skarbowych.

Do deklaracji PCC-3 nie trzeba dołączać umowy pożyczki lub potwierdzenia przelewu bankowego. Urząd Skarbowy może jednak zażądać tych dokumentów, zwłaszcza gdy korzystasz ze zwolnienia dla członków najbliższej rodziny. Zgłoszenie pożyczki po terminie skutkuje wyższym podatkiem 20%.

Co oznacza podatek od czynności cywilnoprawnych?

Podatek PCC od pożyczki bezpośrednio wiąże się z koniecznością zgłaszania pożyczki do Urzędu Skarbowego.

Kwestie związane z PCC regulowane są przez Ustawę z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959). Obowiązek podatkowy powstaje w chwili zawarcia umowy i masz 14 dni od dnia zawarcia umowy na opłacenie podatku.

Podatek ten wynosi 0,5% pożyczonej kwoty. Może on jednak wzrosnąć do 20% (tzw. podatek sankcyjny), jeśli fakt zawarcia umowy pożyczki nie został zgłoszony zgodnie z przepisami np. po upływie wyznaczonego terminu. Za jego opłacenie odpowiada pożyczkobiorca.

Standardowa stawka podatku PCC od pożyczki wynosi 0,5% pożyczonej kwoty. Oznacza to, że:

  • od pożyczki 5000 zł podatek wynosi 25 zł,
  • od pożyczki 20 000 zł podatek wynosi 100 zł,
  • od pożyczki 50 000 zł podatek wynosi 250 zł.

Podatek może wzrosnąć do 20%, czyli do stawki sankcyjnej, jeśli pożyczka nie została zgłoszona zgodnie z przepisami. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której urząd skarbowy wykryje niezgłoszoną pożyczkę podczas kontroli albo gdy podatnik powołuje się na pożyczkę jako źródło pieniędzy, ale nie zapłacił należnego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jeśli formalności podatkowe są dla Ciebie trudne, zacznij od sprawdzenia trzech rzeczy: kwoty pożyczki, stopnia pokrewieństwa z pożyczkodawcą i terminu 14 dni na złożenie PCC-3. W Biliti pomagamy osobom, które mają problem z zadłużeniem, uporządkować zobowiązania i dobrać bezpieczne rozwiązanie dopasowane do ich sytuacji.

Czy zwrot pożyczki trzeba zgłosić do Urzędu Skarbowego?

Zwrot pożyczki nie wymaga zgłaszania do Urzędu Skarbowego, ponieważ oddanie pożyczonych pieniędzy nie tworzy nowego obowiązku podatkowego. Podatek PCC dotyczy zawarcia umowy pożyczki i otrzymania pieniędzy, a nie zwrotu środków przez pożyczkobiorcę.

Warto jednak zachować potwierdzenie przelewu zwrotnego, szczególnie gdy była to pożyczka od rodziny, na dużą kwotę, lub środki były wcześniej zgłaszane na formularzu PCC-3. Taki dokument może być potrzebny, jeśli urząd skarbowy zapyta o przepływ pieniędzy między stronami umowy.

Przy pożyczce rodzinnej najlepiej zwracać pieniądze przelewem, a nie gotówką. Potwierdzenie z banku pokazuje, kiedy i na czyje konto trafił zwrot pożyczki. Dzięki temu łatwiej udowodnić, że transakcja była rzeczywistą pożyczką, a nie darowizną lub przychodem z nieujawnionych źródeł.

Zgłoszenie pożyczki po terminie – czy da się jeszcze naprawić?

Jeśli minęło już 14 dni na zgłoszenie pożyczki, a ty tego nie zrobiłeś, powinieneś jak najszybciej złożyć zaległą deklarację PCC-3. Pożyczka po 14 dniach nadal może zostać zgłoszona, ale opóźnienie może mieć konsekwencje podatkowe. W przypadku pożyczek pieniężnych od najbliższych osób, spóźnienie oznacza utratę prawa do pełnego zwolnienia, ponieważ terminu tego nie można przywrócić.

Jeżeli urząd nie wykrył sprawy, można rozważyć zgłoszenie tzw. czynnego żalu. To dobrowolne poinformowanie urzędu o spóźnieniu przed rozpoczęciem kontroli lub wykryciem sprawy przez urząd skarbowy. Konieczne jest też zapłacenie zaległego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Najważniejsze jest to, by nie czekać, aż urząd sam wykryje nieprawidłowość. Jeśli do tego dojdzie, to rośnie ryzyko stawki sankcyjnej 20% i dodatkowych konsekwencji. Dlatego, jeśli nie wiesz, ile czasu na zgłoszenie pożyczki już minęło, sprawdź datę zawarcia umowy i jak najszybciej uporządkuj formalności.

Pożyczka od rodziny czy od znajomego – czym różni się obowiązek zgłoszenia?

Pożyczka od najbliższej rodziny jest wolna od podatku bez limitu kwoty, ale powyżej kwoty 36 120 zł, trzeba i tak ją zgłosić do US i udokumentować potwierdzeniem przelewu. Od znajomego, partnera lub członka dalszej rodziny zwolnienie z podatku działa tylko w przypadku pożyczek do 1000 zł.

Od kogo pochodzi pożyczka?Limit zwolnieniaCzy płacisz podatek?
Najbliższa rodzinaBez limitu, po spełnieniu warunkówNie, jeśli złożysz PCC-3 w 14 dni i masz przelew
I grupa podatkowaDo 36 120 złNie, jeśli limit nie został przekroczony
Znajomy, partner, dalsza rodzinaDo 1000 złPowyżej 1000 zł płacisz 0,5% PCC
Firma pożyczkowa lub bankZwykle brak PCC po stronie klientaNie składasz PCC-3

Przy pożyczce rodzinnej najważniejszej są trzy rzeczy: kwota, stopień pokrewieństwa i forma przekazania pieniędzy. Zwolnienie z PCC wymaga udokumentowania pożyczki przelewem bankowym. Pożyczka od rodziny w gotówce może utrudnić skorzystanie ze zwolnienia, a podatek od pożyczki prywatnej od znajomego pojawia się po przekroczeniu limitu 1000 zł.

FAQ, czyli co jeszcze musisz wiedzieć o obowiązkach względem Urzędu Skarbowego w przypadku pożyczki

Nie, kredytów bankowych nie trzeba zgłaszać do Urzędu Skarbowego ani płacić od nich podatku PCC. Banki działają na podstawie Prawa bankowego, a czynności te są ustawowo zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych, niezależnie od kwoty finansowania.

Skarbówka może podjąć weryfikację w przypadku kontroli wydatków nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, np. przy zakupie drogiej nieruchomości. W takiej sytuacji należy przedstawić umowę kredytową jako dowód legalnego pochodzenia środków finansowych.

Podobnie jak w przypadku kredytu gotówkowego, limit odnawialny w rachunku bankowym nie podlega zgłoszeniu do US. Jest to usługa bankowa, która nie generuje obowiązku zapłaty podatku PCC-3 po stronie kredytobiorcy.

Tak, pożyczki udzielane przez profesjonalne podmioty (firmy pożyczkowe) są zwolnione z PCC, ponieważ są one opodatkowane podatkiem VAT po stronie pożyczkodawcy. Jako klient nie musisz wypełniać żadnych deklaracji skarbowych, co odróżnia te produkty od pożyczek prywatnych.

Nie, do PCC-3 nie trzeba dołączać umowy pożyczki. Warto jednak zachować umowę i potwierdzenie przelewu, ponieważ urząd skarbowy może poprosić o te dokumenty podczas weryfikacji.

Na zgłoszenie pożyczki masz 14 dni od daty zawarcia umowy. W tym terminie trzeba złożyć deklarację PCC-3 i zapłacić podatek, jeśli jest należny.

Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań

Chcę wyjść z długu