Giełda długów pozwala na przejęcie długu przez zainteresowany podmiot – na przykład inwestora lub firmę windykacyjną – dzięki czemu wierzyciel może szybko odzyskać przynajmniej część swoich pieniędzy. Dane o zadłużeniu stają się wówczas publicznie dostępne, co dla dłużnika może oznaczać trudności w zawarciu umów, czy zaciąganiu nowych finansowań.
Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań
Chcę wyjść z długuGiełda długów – kluczowe informacje
Wierzyciele sprzedają wierzytelności (prawo do dochodzenia zapłaty), a nie sam dług.
Sprzedaż wierzytelności jest legalna i co do zasady nie wymaga zgody dłużnika. Do wystawienia długu zwykle wystarczy dokument potwierdzający należność.
W wielu przypadkach wystawienie długu jest bezpłatne, a ewentualne opłaty dotyczą usług dodatkowych, takich jak promowanie oferty.
Co to jest giełda długów i jak działa?
Giełda długów to dedykowana platforma internetowa, na której wierzyciele wystawiają na sprzedaż niespłacone zobowiązania po to, aby inwestorzy i firmy windykacyjne mogły kupić je poniżej wartości nominalnej – najczęściej z obniżką wynoszącą 30-60%.
Taka platforma pełni dwie podstawowe funkcje – umożliwia sprzedaż prawa do dochodzenia należności, a także może być narzędziem do wywarcia na dłużniku kontrolowanej presji. Wielu wierzycieli nie planuje faktycznej sprzedaży w momencie pierwszych trudności – liczy na to, że sama publikacja oferty zmotywuje dłużnika do szybszej spłaty zobowiązania.
Wystawianie wierzytelności na giełdzie długów jest stosunkowo proste i odbywa się w następujący sposób:
- Wierzyciel dodaje ofertę sprzedaży długu, określając przede wszystkim wysokość należności, podstawę jej powstania oraz oczekiwaną cenę.
- Następnie potencjalni nabywcy sprawdzają ofertę i decydują, czy chcą odkupić prawo do dochodzenia zapłaty.
Dla przykładu:
Dług wynoszący 10 000 zł może zostać sprzedany za 5 000-7 000 zł, jeśli inwestor lub firma windykacyjna ocenią, że istnieją realne szanse na skuteczne odzyskanie należności.
W kontekście giełdy, warto rozróżnić dwa podstawowe pojęcia – dług i wierzytelność. Choć bywają używane zamiennie, nie są dokładnie tym samym. Dług to zobowiązanie ciążące na dłużniku i wymagające uregulowania w wyznaczonym terminie. Wierzytelność to prawo wierzyciela do żądania zapłaty określonej kwoty. To właśnie wierzytelność jest przedmiotem obrotu na rynku – nie można sprzedać samego długu.
Można powiedzieć, że internetowa giełda długów działa poniekąd jak rynek, na którym obraca się prawami do dochodzenia określonych należności. Wierzycielom pozwala to na szybsze odzyskania części środków zamiast prowadzenia długotrwałej windykacji, a dla kupującego szansę na zysk, jeśli uda się wyegzekwować pełną kwotę. Przykładowo inwestor kupujący daną wierzytelność za 5 000 jest w stanie odzyskać z niej 12 000 zł.
Jak działa giełda długów krok po kroku?
Giełda długów działa w pięciu krokach: wierzyciel rejestruje konto, wystawia dług z dokumentami, giełda publikuje ofertę, nabywca składa ofertę zakupu, a po transakcji cesji wierzytelności prawa do dochodzenia należności przechodzą na nowego właściciela.
Działanie giełdy długów w praktyce
Rejestracja i weryfikacja konta wierzyciela. Proces rozpoczyna się od założenia konta na dedykowanej platformie oraz potwierdzeniu swojej tożsamości. To niezbędny krok, bowiem operator giełdy musi zweryfikować, że ofertę dodaje rzeczywisty wierzyciel.
Wystawienie długu. Należy podać odpowiednie dane dłużnika, wysokość należności, termin wymagalności oraz dołączyć dokument potwierdzający istnienie zobowiązania, na przykład fakturę, umowę lub wezwanie do zapłaty. Co istotne, do wystawienia długu nie jest potrzebny wyrok sądu ani tytuł wykonawczy -zwykle wystarczy sama wierzytelność wynikająca z niezapłaconej należności.
Publikacja oferty na giełdzie. Po weryfikacji zgłoszenia giełda publikuje ofertę w swoim katalogu. Od tego momentu mogą ją przeglądać firmy windykacyjne oraz inni inwestorzy zainteresowani zakupem wierzytelności.
Oferta zakupu od nabywcy. Potencjalny kupujący weryfikuje dokumentację, ocenia szanse odzyskania pieniędzy i przedstawia swoją ofertę. Warto zdawać sobie sprawę, że znalezienie zainteresowanego nabywcy zwykle nie jest natychmiastowe – oferty potrafią nie pojawiać się przez wiele tygodni.
Sprzedaż długu i cesja wierzytelności. Jeśli strony wzajemnie akceptują zaproponowane warunki, dochodzi do zawarcia umowy cesji wierzytelności. Wówczas prawo do dochodzenia roszczeń przechodzi na nowego nabywcę, a dotychczasowy wierzyciel otrzymuje ustaloną kwotę za sprzedaż długu.
Czy giełda długów jest legalna?
Giełda długów może być prowadzona legalnie, o ile jej działalność jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Sprzedaż wierzytelności (cesja) jest co do zasady dopuszczalna na podstawie art. 509 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, wierzyciel może przenieść odpowiedzialność za dochodzenie roszczeń na inny podmiot bez zgody dłużnika – wyjątkiem mogą być jednak zapisy umowne zabraniające takim działaniom.
Jak sprawdzić, czy giełda jest legalna?
Przed skorzystaniem z giełdy długów warto zweryfikować kilka podstawowych kwestii, takich jak:
- Dane przedsiębiorcy – zweryfikuj, czy operator serwisu podaje pełne dane identyfikacyjne, takie jak nazwa firmy, adres siedziby, numer NIP i KRS (jeżeli dotyczy).
- Regulamin i zasady działania – legalny serwis powinien udostępniać regulamin określający dokładne zasady publikowania ofert oraz prawa i obowiązki użytkowników.
- Polityka prywatności i ochrona danych – operator powinien informować, w jaki sposób i na jakiej podstawie prawnej przetwarza dane osobowe.
- Możliwość kontaktu – wiarygodny operator udostępnia dane kontaktowe i zapewnia pomoc w razie niedomówień, błędów lub reklamacji.
Jakie dane dłużnika można opublikować na giełdzie długów?
Na giełdzie długów wierzyciel może opublikować imię i nazwisko dłużnika (lub nazwę firmy), miejscowość i kwotę zadłużenia – bez zgody dłużnika, ale bez numeru PESEL czy dokładnego adresu.
Zakres publikowanych informacji jest ściśle określony przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych oraz RODO. Wymagają one, aby udostępniane były wyłącznie dane niezbędne do identyfikacji zobowiązania i dochodzenia należności. Podstawą ich przetwarzania jest uzasadniony interes wierzyciela, dlatego publikacja nie wymaga uzyskania oficjalnej zgody dłużnika.
Dane dłużnika, które można opublikować bez jego zgody, obejmują:
- imię i nazwisko lub nazwę firmy;
- miejscowość zamieszkania lub siedziby firmy;
- wysokość powstałego zadłużenia;
- naliczone odsetki;
- podstawę istnienia zobowiązania – na przykład numer faktury, umowy lub innego dokumentu potwierdzającego daną wierzytelność.
Kluczowe jest jednak to, jakich informacji kategorycznie nie wolno publikować. Są to przede wszystkim dane, które nie są niezbędne do identyfikacji wierzytelności lub mogłyby nadmiernie ingerować w prywatność dłużnika. Należą do nich:
- numer PESEL;
- dokładny adres zamieszkania;
- numer telefonu;
- adresu e-mail;
- inne dane osobowe, które nie mają znaczenia dla dochodzenia należności.
Co więcej, wraz ze spłatą zobowiązania wierzyciel nie może bezterminowo pozostawiać wpisu w serwisie. Dane dłużnika powinny zostać usunięte lub zaktualizowane zgodnie z zasadami obowiązującymi na danej platformie. Część podmiotów nie wskazuje ścisłego terminu od uregulowania należności na usunięcie wpisu, dlatego dobrze jest każdorazowo zweryfikować zasady wynikające z regulaminu konkretnej giełdy oraz obowiązujących przepisów.
Kto trafia na giełdę długów i kto z niej korzysta?
Na giełdę długów trafiają dłużnicy, czyli osoby prywatne i firmy z niezapłaconymi zobowiązaniami, a korzystają z niej wierzyciele indywidualni, przedsiębiorcy, firmy pożyczkowe oraz firmy windykacyjne i fundusze sekurytyzacyjne.
Podmioty korzystające z giełdy długów mogą pełnić różne role. Jedni wystawiają bowiem informacje o nieuregulowanych należnościach, inni zaś szukają możliwości zakupu wierzytelności. Sam dłużnik nie zgłasza się na taką platformę dobrowolnie – trafia tam w związku z istniejącym zobowiązaniem, którego nie uregulował w terminie.
Kto wystawia długi na giełdzie?
Najczęściej są to:
- wierzyciele indywidualni – osoby prywatne, które chcą odzyskać pieniądze, na przykład z tytułu prywatnej pożyczki, sprzedaży rzeczy lub usług albo innych umów cywilnoprawnych;
- przedsiębiorcy – firmy wystawiające informacje o nieuregulowanych należnościach wynikających głównie z niezapłaconych faktur za towary lub usługi;
- firmy pożyczkowe i instytucje finansowe – podmioty wystawiające do sprzedaży większą liczbę niespłaconych wierzytelności.
Kto kupuje długi?
Nabywcami wierzytelności głównie są:
- firmy windykacyjne, które specjalizują się w odzyskiwaniu należności;
- fundusze sekurytyzacyjne, kupujące całe pakiety wierzytelności z myślą o ich późniejszej obsłudze;
- inwestorzy prywatni, którzy oceniają możliwość odzyskania pieniędzy i potencjalny zysk.
Należy podkreślić, że giełda długów może pełnić również funkcję narzędzia weryfikacyjnego. Przed podjęciem współpracy przedsiębiorcy mogą sprawdzać wiarygodność potencjalnych kontrahentów i oceniać ryzyko związane z zawarciem umowy.
Ile można dostać za sprzedaż długu na giełdzie?
Za dług na giełdzie można dostać zazwyczaj 30-60% jego wartości nominalnej – im świeższa i lepiej udokumentowana wierzytelność, tym wyższa cena.
Faktyczna kwota, jaką można otrzymać za sprzedaż długów, zależy przede wszystkim od tego, jak potencjalny nabywca ocenia szanse na odzyskanie pieniędzy. Kupujący nie patrzy wyłącznie na wysokość zobowiązania, ale również na realne ryzyko związane z jego dochodzeniem.
Na cenę wierzytelności wpływają przede wszystkim:
- czas powstania należności – względnie świeże długi są zwykle bardziej atrakcyjne niż należności niespłacane od wielu lat;
- sytuacja finansowa dłużnika – większa szansa odzyskania pieniędzy przekłada się na wyższą wartość oferty;
- wiarygodność dokumentacji – pełna dokumentacja potwierdzająca roszczenie lub dodatkowe zabezpieczenia mogą zwiększyć zainteresowanie kupujących.
Realny przykład spłaty długów na giełdzie:
Wierzytelność o wartości 80 000 zł może zostać sprzedana za około 50 000 zł. Wówczas wierzyciel otrzymuje pieniądze od razu, ale rezygnuje z części kwoty, którą mógłby odzyskać w ramach samodzielnego postępowania.
Dlaczego nabywca chce kupić dług taniej?
Firma windykacyjna, fundusz lub inwestor kupuje wierzytelność poniżej wartości nominalnej, ponieważ ponosi ryzyko i koszty związane z odzyskaniem należności. W momencie, gdy uda mu się wyegzekwować pełną należność, różnica między ceną zakupu a odzyskanymi środkami stanowi potencjalny zysk.
Dla wierzyciela jest to swego rodzaju kompromis – otrzymuje mniej niż wynosi pełna wartość roszczenia, ale dostaje pieniądze szybciej i nie musi samodzielnie prowadzić wielomiesięcznej windykacji czy też brać udziału w ewentualnym postępowaniu sądowym. Innymi słowy, sprzedaż może być sposobem na odzyskanie przynajmniej części środków bez dalszego angażowania się w sprawę.
Co zrobić, gdy Twój dług trafi na giełdę?
Gdy trafisz na giełdę długów, skontaktuj się z wierzycielem i negocjuj spłatę – po uregulowaniu długu wierzyciel ma obowiązek usunąć Twoje dane z giełdy.
Pamiętaj, że obecność informacji o zadłużeniu na giełdzie nie oznacza jeszcze, że sytuacja jest bez wyjścia. Najważniejsze jest szybkie działanie i ustalenie, z czego wynika zobowiązanie, czy jest zasadne, a jeśli tak, to jakie rozwiązanie pozwoli je uregulować.
Dług na giełdzie – co zrobić w takiej sytuacji?
Skontaktuj się z wierzycielem i nie unikaj kontaktu. Pierwszym krokiem zawsze powinno być skontaktowanie się z podmiotem, który opublikował informację o zadłużeniu. Unikanie rozmowy niemal zawsze prowadzi jedynie do eskalacji problemu, gdyż wierzyciel może uznać, że nie istnieje możliwość dobrowolnego odzyskania pieniędzy.
Negocjuj warunki spłaty lub podpisz ugodę. Jeżeli jednorazowa spłata długu nie jest możliwa, spróbuj negocjować inne rozwiązania, na przykład rozłożenie należności na raty, ustalenie nowego terminu płatności albo zawarcie pisemnej ugody określającej nowe warunki spłaty.
Po spłacie zadłużenia zadbaj o usunięcie wpisu. Wraz z uregulowaniem zobowiązania wierzyciel powinien dokonać aktualizacji i usunąć dane z giełdy długów. Wiedź, że żądanie usunięcia wpisu na podstawie RODO nie wystarczy, jeżeli platforma działa legalnie i publikacja ma podstawę prawną – dane znikają więc po wygaśnięciu tej podstawy, czyli po spłacie zobowiązania.
Informacja o nieuregulowanych należnościach może utrudnić uzyskanie finansowania w banku lub wpłynąć na decyzje potencjalnych kontrahentów, dlatego lepiej nie zostawiać wpisu na giełdzie bez wyjaśnienia. Co więcej, jeżeli dłużnik nie podejmie żadnych działań, a wierzytelność zostanie sprzedana, nowy właściciel długu może rozpocząć działania zmierzające do odzyskania należności, włącznie z dochodzeniem roszczeń na drodze sądowej.
Ile kosztuje wystawienie długu na giełdzie?
Wystawienie długu na giełdzie jest w większości przypadków darmowe – opłaty pojawiają się dopiero przy usługach dodatkowych, jak choćby promowanie oferty.
Korzystanie z giełdy długów na podstawowych zasadach nie wymaga ponoszenia wysokich kosztów. Zarówno przedsiębiorca, jak i osoba prywatna posiadająca wierzytelność mogą skorzystać z platformy bez znacznych nakładów finansowych.
Najczęściej bezpłatne są:
- utworzenie konta i podstawowa weryfikacja użytkownika;
- przeglądanie dostępnych ofert przez potencjalnych nabywców;
- korzystanie z podstawowych funkcji platformy.
Często bezpłatne bywa również samo wystawienie długu, choć nie jest to reguła – niektóre platformy mogą wymagać wniesienia niewielkiej, jednorazowej opłaty. Niektóre giełdy długów oferują też dodatkowe usługi, które mają zwiększyć widoczność oferty. Mogą to być między innymi:
- promowanie oferty – wyróżnienie konkretnego długu w serwisie – około 50 zł za 30 dni-zależnie od konkretnej platformy;
- wysyłka powiadomień lub dodatkowych komunikatów dotyczących wystawionych wierzytelności.
Bezpłatne korzystanie z giełdy może być wystarczającym rozwiązaniem dla tych, którzy chcą przeprowadzić prosty handel wierzytelnościami lub wpłynąć na dłużnika procesie odzyskiwania należności.
Z giełdy mogą korzystać duże firmy dysponujące licznymi należnościami o wysokich wartościach, jak i jak i mikroprzedsiębiorcy oraz osoby prywatne, dla których odzyskanie nawet pojedynczych kwot może mieć istotne znaczenie w poprawie płynności finansowej. To często sposób na rozpoczęcie procesu odzyskiwania pieniędzy bez ponoszenia wysokich kosztów na start.
Jak długo dług widnieje na giełdzie długów?
Dług widnieje na giełdzie długów do momentu spłaty, a maksymalny okres publikacji może różnić się w zależności od zasad konkretnej platformy – nie może jednak przekraczać 6 lat od dnia publikacji.
Według obowiązujących przepisów prawa, wpis dotyczący zadłużenia powinien zniknąć po uregulowaniu danej należności. Jeżeli dłużnik spłaci należność, wierzyciel nie ma już podstaw do dalszego upubliczniania informacji o wierzytelności, wobec czego powinien dokonać aktualizacji lub usunięcia wpisu.
W przypadku niespłaconego długu, czas obecności wpisu na giełdzie może wynosić do 6 lat od dodania informacji. Niektóre giełdy posiadają jednak własne przepisy i mogą usuwać wpisać, na przykład po upływie 3 lat. Ze względu na różnice w regulaminach poszczególnych operatorów nie należy traktować jednego okresu jako uniwersalnego dla każdej platformy.
W sytuacji, gdy wpis jest niezasadny, na przykład dotyczy długu, który został spłacony albo nigdy nie istniał, możesz spróbować wyjaśnić sprawę z wierzycielem lub złożyć zażalenie, kontaktując się z serwisem, gdzie dany wpis widnieje. Niemniej sam negatywny charakter wpisu i jego wpływ na sytuację dłużnika, nie oznacza usunięcia go z giełdy.
Giełda długów – najczęściej zadawane pytania
Tak, giełda długów jest legalna w Polsce, o ile działa zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednak przed skorzystaniem z usług danej platformy zawsze warto zweryfikować jej wiarygodność.
Nie, jeśli obecność wpisu jest zasadna – na przykład wynika z nieopłaconej faktury czy pożyczki prywatnej. W takim przypadku wierzyciel może, zgodnie z obowiązującymi przepisami, publikować podstawowe dane dłużnika bez jego zgody. Samo RODO nie stanowi podstawy do usunięcia prawidłowo zamieszczonych informacji.
Zwykle jest to około 30-60% wartości nominalnej zadłużenia. Ostateczna cena zależy jednak od okresu istnienia zobowiązania, sytuacji finansowej dłużnika czy też faktycznych szans na odzyskanie środków.
Nie, zgodnie z art. 509 Kodeksu cywilnego, sprzedaż długu nie wymaga ówczesnej zgody dłużnika. Musi on jednak zostać poinformowany o zmianie podmiotu, wobec którego jest zobowiązany do spłaty należności.
Skontaktuj się z wierzycielem i spróbuj ustalić alternatywne sposoby spłaty długu – niższe raty, ugoda czy odroczenie płatności. Zamieszczenie wpisu na giełdzie często ma skłonić dłużnika do podjęcia konkretnych działań w celu szybszego odzyskania należności.
Nie, wystarczy wymagalna wierzytelność, którą można potwierdzić fakturą, umową cywilnoprawną czy innym dowodem zasadności roszczenia. Wyrok sądu nie jest w tym przypadku konieczny.
Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań
Chcę wyjść z długu
Udostępnij:
Skuteczna i szybka pomoc w spłacie zadłużenia
Zostaw numerOddzwaniamy w 10 minut
Mamy świetne opinie
i wysoką skuteczność
Sama publikacja danych nie musi świadczyć o naruszeniu prawa. Jeśli jednak na giełdzie pojawiły się informacje wykraczające poza dopuszczalny zakres, takie jak numer PESEL, dokładny adres czy dane kontaktowe, warto wystąpić o ich niezwłoczne usunięcie.