Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (SKOK) to instytucja finansowa, która inaczej niż banki komercyjne, nie dąży do zarabiania pieniędzy, a jej priorytetem jest lepsza sytuacja finansowa członków.
Najszybsza droga do spłaty Twoich zobowiązań
Chcę wyjść z długuNajważniejsze informacje
Największą kasą oszczędnościowo-kredytową w Polsce jest Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. Franciszka Stefczyka (Kasa Stefczyka).
SKOK nie działa z chęci zysku, ale – wsparcia finansowego swoich członków. Oferta SKOK-ów przypomina to, co proponują klientom banki komercyjne. Jednak mogą z niej korzystać wyłącznie członkowie danej spółdzielni.
Pieniądze członków SKOK-u są chronione przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do wysokości 100 tys. euro na jednego deponenta w jednej kasie oszczędnościowo-kredytowej.
Co to jest SKOK i jak działa?
Co to jest SKOK? To skrót od spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej – instytucji finansowej, która świadczy usługi wyłącznie swoim członkom. SKOK oferuje pożyczki, lokaty i konta osobiste, podobnie jak bank.
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa (SKOK) funkcjonuje na terenie Polski od 1992 roku. Ich działalność odbywa się na zasadach spółdzielni, co oznacza, że członkowie kas nie są wyłącznie klientami (jak w bankach), ale także – uczestnikami mającymi wpływ na funkcjonowanie kasy. Oznacza to, że jeśli przystąpisz do SKOK-u, zyskasz wpływ na jego funkcjonowanie zgodnie z regułami spółdzielczości.
Inaczej niż w przypadku banków, SKOK to instytucja finansowa, której celem nie jest wypracowanie zysku dla akcjonariuszy. Przeciwnie, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe za priorytet wyznaczają sobie interes swoich członków.
SKOK-i są regulowane przez ustawę o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych z dnia 5 listopada 2009 roku. Stosują też wybrane przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Prawie bankowym, ale nie podlegają pod nią bezpośrednio.
Co obejmuje oferta SKOK-ów?
Oferta SKOK-ów jest analogiczna do tego, co możemy uzyskać w bankach. W zależności od tego, na którą z kas oszczędnościowo-kredytowych się zdecydujemy, skorzystamy z:
- konta osobistego,
- karty płatniczej,
- kredytów i pożyczek (w tym kredytów hipotecznych na okres do 30 lat),
- lokaty terminowej,
- ubezpieczenia.
Musisz jednak pamiętać, że aby skorzystać z tych produktów i usług, musisz najpierw stać się członkiem samej organizacji społecznej. Jest to podstawową różnicą w stosunku do banków, gdzie każdy może wejść do grona nowych klientów, o ile tylko spełnia określone wymagania.
Warto także wiedzieć, że poszczególne SKOK-i mogą różnić się między sobą dostępem do produktów oraz warunkami, na jakich są udzielane. Zanim więc skorzystasz z oferty kasy oszczędnościowo-kredytowej, porównaj opłaty, oprocentowanie oraz wymagania dotyczące członkostwa. W ten sposób dobierzesz wariant o najbardziej preferencyjnych warunkach i niskim koszcie dołączenia.
Kredyt a pożyczka
Mimo że te pojęcia są mylone, różnica między kredytem a pożyczką jest zarówno prawna, jak i instytucjonalna. Kredyty bankowe są regulowane przez Prawo bankowe oraz – mogą być udzielane przez banki. SKOK-i także mogą udzielać kredytów, jednak ich działalność jest regulowana przez odrębne przepisy. W tym – ustawę o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz (w określonych przypadkach) przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego i hipotecznego. W zależności od rodzaju kredytu, może być konieczne określenie celu finansowania – okres spłaty oraz harmonogram rat są ustalane w umowie spłaty ze SKOK-iem.
Pożyczki są regulowane przez Kodeks cywilny i ustawę o kredycie konsumenckim. Prawo zezwala na ich udzielanie firmom pożyczkowym, bankom, SKOK-om, a nawet – osobom prywatnym.
Instytucją, która oferuje zarówno pożyczki, jak i kredyty konsumenckie, jest Kasa Stefczyka. W SKOK-u możesz uzyskać finansowanie zarówno na dowolny cel, jak i jasno określony – w zależności od rodzaju wybranego produktu.
Chociaż panuje przekonanie, że kasy oszczędnościowo-kredytowe chętniej przyznają finansowanie niż banki komercyjne, w rzeczywistości i jedne, jak i drugie weryfikują zdolność kredytową potencjalnych klientów m.in. w Biurze Informacji Kredytowej (BIK).
Ile w Polsce jest SKOK-ów?
W Polsce jest obecnie 18 spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (stan na koniec IV kwartału 2025 roku), zrzeszających 1,5 mln mieszkańców kraju. Dla porównania, w 2013 roku do SKOK-ów należało ok. 2,6 mln osób, podczas gdy w 2021 były to już jedynie 1,35 mln. W 2013 roku aż 44 z 55 SKOK-ów musiało podjąć działania naprawcze.
Mimo że liczba członków SKOK-ów wyraźnie spada, kasy oszczędnościowo-kredytowe pozostają alternatywą dla banków. Korzystają z nich osoby, którym bardziej niż pozycja klienta w tradycyjnym banku odpowiadają modele oparte na spółdzielczości.
Jak zostać członkiem SKOK i ile to kosztuje?
Jak zostać członkiem SKOK? Trzeba złożyć deklarację członkowską i opłacić wpisowe, wkład członkowski oraz minimum jeden udział – łącznie od kilku do kilkuset złotych, zależnie od kasy.
Żeby zostać członkiem SKOK-u, musisz wykonać kilka kroków. Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykany schemat procedury kasy oszczędnościowo-kredytowej.
Musisz stawić się osobiście w oddziale wybranego przez Ciebie SKOK-u (np. Kasa Stefczyka, najpopularniejszy SKOK w Polsce).
Na miejscu wypełniasz oraz podpisujesz deklarację członkostwa w SKOK-u.
Jeśli spełniasz wymagania stawiane kandydatom, musisz wnieść opłaty związane z przystąpieniem do SKOK-u.
Gdy spełnisz wszystkie formalności oraz staniesz się członkiem SKOK-u, będziesz mógł korzystać z jego oferty.
Opłaty związane z przystąpieniem do SKOK-u to:
- wpisowe (w SKOK-ach zwykle wynosi ok. 10-20 zł),
- wkład członkowski (jego wysokość jest zależna od danej kasy oszczędnościowo-kredytowej i co do zasady podlega zwrotowi po wystąpieniu ze spółdzielni, zazwyczaj wynosi w SKOK-ach 1-10 zł),
- udział (musisz wykupić minimum 1, a jego wysokość, tak jak wkładu członkowskiego i wpisowego, zależy od danego SKOK-u, ale zazwyczaj – od 80 do 150 zł, w przypadku rezygnacji zazwyczaj podlega zwrotowi).
Od czego zależą koszty przystąpienia do SKOK-u?
Koszty przystąpienia do SKOK-u zależą od tego, na którą z kas oszczędnościowo-kredytowych się zdecydujesz. Przykładowo, w Kasie Stefczyka koszty przystąpienia do spółdzielni wynoszą zaledwie 7 zł. Dla porównania, SKOK im. Chmielewskiego wymagał uiszczenia 15 zł wpisowego oraz 128 zł udziału. Tym ważniejsze jest, abyś przed dołączeniem zapoznał się uważnie z pełnymi kosztami.
Pamiętaj, że wysokość kosztów przystąpienia do SKOK-u może ulec zmianie. Dlatego należy zapoznawać się z możliwie najbardziej aktualnymi danymi na temat wymagań stawianych kandydatów na członków spółdzielni. Są one dostępne na stronach internetowych danych placówek albo w oddziałach stacjonarnych. Takie rozeznanie pozwala uniknąć nieporozumień związanych z kwotami bieżących opłat oraz oszczędzić czas swój i pracowników SKOK-ów.
Zanim zdecydujesz się na podpisanie deklaracji, zapoznaj się również ze statutem danego SKOK-u. W treści dokumentu są jasno określone nie tylko zasady, na jakich są przyjmowani nowi członkowie, zwroty udziałów, wkładu członkowskiego, a także – prawa i obowiązki związane z członkostwem.
Czym różni się SKOK od banku spółdzielczego?
Co to jest bank spółdzielczy? To bank, który działa w formie spółdzielni, a jego właścicielami są członkowie. Działalność banku spółdzielczego skupia się na obsłudze finansowej przedstawicieli lokalnej społeczności, mimo że oferowane produkty finansowe są kierowane również do osób z zewnątrz.
Bank spółdzielczy i SKOK są dwiema różnymi instytucjami finansowymi, regulowanymi przez odrębne przepisy. Z usług banku spółdzielczego mogą korzystać wszyscy zainteresowani, ze SKOK-u – tylko jego członkowie.
Funkcjonowanie banków spółdzielczych regulują Prawo spółdzielcze oraz przepisy Prawa bankowego. Obejmuje je również obowiązkowy system gwarantowania depozytów, prowadzony przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Czy SKOK jest bezpieczny i czy to parabank?
Środki, które gromadzi SKOK, są bezpieczne na tej samej zasadzie, co pieniądze złożone w banku. Gdyby dana instytucja oszczędnościowo-kredytowa straciła wypłacalność, członkowie kas nie zostaną „na lodzie” – otrzymają środki do równowartości 100 tys. euro (ok. 432 810 zł, stan na lipiec 2026).
Decyzja, że SKOK-i będą korzystać z gwarancji BFG, obowiązuje od 29 listopada 2013 r. Sam Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest instytucją finansową, której cel stanowi ochrona depozytów – w SKOK-ach i bankach są objęte gwarancją do 100 tys. euro (na jednego deponenta w jednym miejscu).
Do kwoty są wliczane odsetki naliczone od momentu spełnienia warunku gwarancji. W latach 2014-2017 BFG wypłacił deponentom SKOK-ów ok. 4,3 mld zł środków gwarantowanych.
Czy SKOK jest parabankiem?
SKOK potocznie określa się parabankiem, jednak jest to duże uproszczenie. SKOK-i są objęte nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz uczestniczą w systemie gwarantowania depozytów BFG. Samo sformułowanie „parabank” odnosi się do potocznie do podmiotów, które świadczą usługi finansowe poza sektorem bankowym.
Kasy oszczędnościowo-kredytowe działają na podstawie odrębnych przepisów. Są też pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego (od 27 października 2012 r.), a depozyty, które zostały w nich zgromadzone, podlegają BFG. Z tego powodu gdy doszło do problemów finansowych w SKOK Wołomin, klienci nie utracili wszystkich oszczędności.
SKOK-i i banki komercyjne łączy współpraca z Biurem Informacji Kredytowej (BIK). To narzędzie do sprawdzania zdolności kredytowej potencjalnych pożyczkobiorców, pozwalające na ocenę, czy dana osoba będzie w stanie rzetelnie zwracać finansowanie.
O co chodzi w SKOK Wołomin?
SKOK Wołomin to najbardziej znany w Polsce przypadek problemów z kasą oszczędnościowo-kredytową. Finalnie kasa została objęta postępowaniem upadłościowym. Wśród przyczyn takiego stanu rzeczy znalazły się m.in. problemy z jakością udzielanych kredytów oraz utratą płynności finansowej.
Historia upadku SKOK Wołomin pokazuje, jak wielkie znaczenie dla bezpieczeństwa pieniędzy klientów mają system gwarantowania depozytów oraz mechanizmy nadzoru finansowego. Zanim zdecydujesz się skorzystać z usług danej instytucji finansowej, sprawdź, czy BFG chroni środki pieniężne zgromadzone na jej kontach, a ona sama podlega KNF.
Najczęściej zadawane pytania o SKOK
SKOK to skrót od Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej – instytucji finansowej, która świadczy usługi wyłącznie swoim członkom.
Z formalnego punktu widzenia SKOK nie jest bankiem, ponieważ działa jak spółdzielnia i obsługuje tylko członków. Jednocześnie oferuje podobne produkty co bank, tj. konta, lokaty oraz pożyczki.
Tak, depozyty w SKOK-ach – tak jak w bankach – są objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do równowartości 100 tys. euro.
Od kilku do kilkuset złotych, w zależności od SKOK-u. Na koszty składają się opłata wpisowa, wkład członkowski oraz zakup minimum jednego udziału.
Tak, SKOK współpracuje z Biurem Informacji Kredytowej oraz – podobnie jak tradycyjne banki – weryfikuje historię kredytową wnioskodawcy.
Wypełnij nasz formularz i rozpocznij swoją drogę do spłaty zobowiązań
Chcę wyjść z długu
Udostępnij:
Skuteczna i szybka pomoc w spłacie zadłużenia
Zostaw numerOddzwaniamy w 10 minut
Mamy świetne opinie
i wysoką skuteczność
Co do zasady, wśród oferty SKOK-ów nie znajdują się fundusze inwestycyjne.