Przedawnienie pożyczki – po jakim czasie i jak liczyć termin?

Ilona Goździewska

•

22 lipca 2026

Przedawnienie pożyczki nie oznacza, że dług znika, ale może uniemożliwić wierzycielowi skuteczne dochodzenie należności. Sprawdź, po jakim czasie przedawniają się pożyczki bankowe, pozabankowe i prywatne oraz jak prawidłowo obliczyć termin przedawnienia.

Czym jest przedawnienie pożyczki i na czym polega?

Przedawnienie pożyczki oznacza, że po upływie 3 lub 6 lat wierzyciel traci prawo do sądowego dochodzenia zwrotu finansowania. Dług nie znika, ale staje się zobowiązaniem, którego nie da się już przymusowo wyegzekwować.

Wraz z upływem określonego przez prawo terminu wierzyciel nadal może domagać się zwrotu środków i wysyłać wezwania do zapłaty, a dłużnik może dobrowolnie uregulować należność. Nie można już jednak skutecznie wymusić zapłaty na drodze sądowej, jeżeli dłużnik słusznie podniesie zarzut przedawnienia.

Przedawnienie pożyczki nie jest więc jednoznaczne z umorzeniem długu. Należność zmienia się w zobowiązanie naturalne (dług niezupełny), co oznacza, że nadal istnieje, ale nie można domagać się jej spłaty.

Najważniejsze zasady dotyczące przedawnienia długu:

• wierzyciel traci możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia na drodze sądowej, choć dług wciąż istnieje;
• termin przedawnienia wynosi 3 do 6 lat, w zależności od rodzaju roszczenia i obowiązujących przepisów;
• do udowodnienia przedawnienia długu potrzebna jest data jego wymagalności, czyli dzień, w którym zobowiązanie powinno zostać spłacona.

Warto wiedzieć

Nie każde roszczenie może ulec przedawnieniu na takich samych zasadach. Dla przykładu, roszczenia alimentacyjne oraz te potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu zwykle podlegają innym przepisom prawnym.

Co oznacza przedawnienie roszczenia z umowy pożyczki?

Przedawnia się roszczenie o zwrot pożyczki, a nie sama pożyczka – dług istnieje dalej, ale wierzyciel nie może go wyegzekwować przez sąd.

Warto zdawać sobie sprawę z rozbieżności tych dwóch pojęć. Dług oznacza samo zobowiązanie do oddania pieniędzy, roszczenie natomiast jest możliwością domagania się jego spełnienia, także na drodze sądowej. Przedawnienie roszczenia sprawia, że wierzyciel wciąż może oczekiwać zapłaty, ale traci narzędzie do jej przymusowego odzyskania.

Innymi słowy, wraz z przedawnieniem roszczenia, dłużnik może odmówić spłaty zobowiązania bez żadnych konsekwencji.

Umowę pożyczki regulują art. 720 i 722 Kodeksu cywilnego, natomiast ogólne terminy przedawnienia określa art. 118 Kodeksu cywilnego.

• Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosi 6 lat. Natomiast roszczenia o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z aktywnością przedsiębiorcy przedawniają się z upływem 3 lat.
• Z kolei art. 720 Kodeksu cywilnego definiuje umowę pożyczki. Zgodnie z tym przepisem pożyczkodawca przekazuje pożyczkobiorcy określoną kwotę pieniędzy, a pożyczkobiorca zobowiązuje się do jej zwrotu w wyznaczonym terminie.
• Istotne znaczenie ma również art. 117 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia dłużnik może odmówić spełnienia świadczenia, chyba że ówcześnie zrzekł się prawa do powołania się na przedawnienie.

Po jakim czasie przedawnia się pożyczka?

Pożyczka od banku lub firmy pożyczkowej przedawnia się po 3 latach, a pożyczka prywatna – po 6 latach.

W związku z powyższym nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytania, po jakim czasie przedawnia się pożyczka – znaczenie ma przede wszystkim fakt, kto udzielił danego finansowania.

W momencie, gdy wierzycielem jest bank, firma pożyczkowa lub inny przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, termin przedawnienia wynosi 3 lata. Obowiązuje to również w przypadku chwilówek czy innych pożyczek bankowych zaciąganych za pośrednictwem internetu.

Jak zmieniły się terminy po nowelizacji z 2018 roku?

Nowelizacja Kodeksu cywilnego z 13 kwietnia 2018 roku skróciła podstawowy termin przedawnienia z 10 do 6 lat. Zmiany weszły w życie 9 lipca 2018 r. i od tego momentu mają zastosowanie do zasad przedawnienia określonych w Kodeksie cywilnym.

Przed zmianą przepisów określenie „pożyczka przedawnienie 10 lat” było prawidłowe w odniesieniu do podstawowego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z umowy pożyczki. Obecnie nie jest to już aktualne.

Roszczenia prywatne przedawniają się dziś wraz z upływem 6 lat, termin 3 lat dotyczy natomiast roszczeń przedsiębiorców – na przykład banków czy firm pożyczkowych.

Jak liczyć termin przedawnienia pożyczki krok po kroku?

Odlicz 3 lata (lub 6 lat dla pożyczki prywatnej) od dnia, w którym rata powinna być spłacona, a koniec terminu przypada na 31 grudnia tego roku.

W celu poprawnego ustalenia, kiedy faktycznie następuje przedawnienie długu, konieczne jest określenie jego wymagalności – daty, w której należność powinna zostać spłacona. To od tego momentu rozpoczyna się bieg przedawnienia.

Przykład:

• 5 stycznia 2020 r. – zawarcie umowy pożyczki spłacanej w ratach;
• 10 lutego 2020 r. – termin spłaty pierwszej raty;
• 31 grudnia 2023 r. – przedawnienie pierwszej raty (pożyczka pozabankowa, 3-letni termin przedawnienia);
• 10 grudnia 2021 r. – termin spłaty ostatniej raty;
• 31 grudnia 2024 r. – przedawnienie ostatniej raty.

Warto zdawać sobie sprawę, że bieg terminu przedawnienia może wyglądać inaczej, jeżeli wierzyciel skierował sprawę do egzekucji komorniczej. Czynności podejmowane przez komornika mogą wpłynąć na bieg przedawnienia i spowodować, że termin ten będzie liczony od nowa.

Od kiedy zaczyna biec termin przedawnienia?

Bieg przedawnienia zaczyna się od dnia wymagalności, czyli od terminu, w którym zobowiązanie lub jego rata powinny zostać spłacona. Innymi słowy, dzień wymagalności jest punktem, od którego rozpoczyna się liczenie czasu niezbędnego do przedawnienia.

Wiedź, że w momencie, gdy umowa została wypowiedziana, termin liczony jest inaczej, bo od dnia następującego po upływie okresu wypowiedzenia – gdy cała należność staje się wymagalna.

Przykład:

• 1 czerwca 2020 r. – wysłanie wypowiedzenia umowy;
• umowa przewiduje 30-dniowy okres wypowiedzenia;
• 30 czerwca 2020 r. – upływa okres wypowiedzenia;
• 1 lipca 2020 r. – cała pozostała kwota pożyczki staje się wymagalna i od tego dnia zaczyna biec termin przedawnienia.

Następnie stosuje się zasadę końca roku kalendarzowego, dlatego termin przedawnienia upływa co do zasady 31 grudnia odpowiedniego roku.

Przeczytaj również:

Pożyczka w 5 minut na koncie – sprawdź jak o nią wnioskować oraz jakie warunki należy spełnić

Pożyczka na 2 miesiące – wszystko co musisz o niej wiedzieć

Jak liczyć przedawnienie po umorzeniu egzekucji?

Po umorzeniu postępowania komorniczego bieg przedawnienia liczy się od nowa – od dnia umorzenia.

Oznacza to, że zakończenie postępowania egzekucyjnego przez umorzenie egzekucji może skutkować rozpoczęciem kolejnego okresu, w którym możliwe jest egzekwowania roszczeń danego rodzaju. Termin zależy jednak od charakteru długu oraz prawnej podstawy roszczenia.

Kiedy przedawnia się pożyczka prywatna, pozabankowa i bankowa?

Pożyczka prywatna przedawnia się po 6 latach, a pożyczka pozabankowa i bankowa – po 3 latach. Różnica wynika z tego, kto udziela pożyczki: przedsiębiorca czy osoba prywatna.

Pożyczka prywatna zawarta między osobami fizycznymi co do zasady przedawnia się po 6 latach. Dotyczy to sytuacji, gdy pieniądze zostały pożyczone na przykład od członka rodziny, znajomego lub innej osoby prywatnej i transakcja nie miała związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Przedawnienie pożyczki prywatnej wynika z podstawowego terminu określonego w art. 118 Kodeksu cywilnego, dlatego osoba udzielająca pożyczki ma 6 lat na podjęcie określonych czynności w kwestii dochodzenie roszczenia.

Pożyczka pozabankowa udzielona jest przez firmę pożyczkową i przedawnia się po 3 latach. To krótszy termin niż w przypadku pożyczek prywatnych, gdyż takie roszczenie jest związane z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy. Dotyczy to również pożyczek zawieranych przez internet – sam sposób zawarcia umowy nie zmienia terminu, jeżeli pożyczkodawcą jest firma.

Przedawnienie pożyczki bankowej również następuje po 3 latach, podobnie, jak w przypadku zobowiązań pozabankowych.

Niemniej jednak przedawnienie długu bankowego lub pozabankowego może zależeć od tego, czy dana instytucja podjęła wcześniej działania zmierzające do jego dochodzenia – na przykład skierowała sprawę na drogę postępowania sądowego lub egzekucyjnego.

Co przerywa i zawiesza bieg przedawnienia pożyczki?

Bieg przedawnienia pożyczki przerywa uznanie długu, pozew do sądu i wniosek do komornika – po każdym z tych zdarzeń 3-letni lub 6-letni termin liczy się od nowa. Zasady te wynikają przede wszystkim z art. 123. i 124. Kodeksu cywilnego.

Przerwanie biegu przedawnienia oznacza, że dotychczasowy czas przestaje mieć znaczenie i po zakończeniu określonej czynności termin zaczyna być liczony ponownie.

Do takich czynności należą:

• uznanie roszczenia przez dłużnika – na przykład podpisanie ugody, pisemne potwierdzenie zadłużenia lub prośba o rozłożenie roszczenia na raty;
• częściowa spłata zadłużenia – nawet wpłata niewielkiej kwoty może zostać potraktowana jako potwierdzenie istnienia długu, co może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia;
• czynności sądowe – wniesienie pozwu do sądu lub inna czynność przed sądem podjęta w celu dochodzenia roszczenia;
• czynności egzekucyjne – na przykład złożenie do komornika wniosku o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego.

Warto jednak pamiętać o pewnej istotnej zależności. Samo wezwanie do zapłaty nie powoduje przerwania przedawnienia. Może to nastąpić jedynie w sytuacji, gdy dłużnik ustosunkuje się do owego wezwania i poprosi na przykład o rozłożenie należności na raty. Wówczas może być to traktowane jako uznanie długu sprawiając, że wymagalność wierzytelności następuje od nowa. Firmy windykacyjne często próbują doprowadzić do takiego uznania lub częściowej spłaty, ponieważ pozwala to ponownie uruchomić proces odzyskiwania roszczeń związanych z danym długiem.

W tym miejscu dobrze jest jednak odróżnić przerwanie od zawieszenia.

• Przerwanie oznacza, że dotychczasowy okres przedawnienia nie jest uwzględniany, a termin zaczyna biec od nowa.
• Zawieszenie działa inaczej, gdyż bieg terminu przedawnienia zostaje wstrzymany, a po ustaniu przyczyny zawieszenia jest kontynuowany od momentu, w którym został zawieszony.

Uwaga

Nie wszystkie czynności wpływające na przedawnienie powodują jego przerwanie. Od 30 czerwca 2022 r. wszczęcie mediacji oraz złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej nie przerywają biegu przedawnienia, lecz powodują jego zawieszenie – na czas trwania tych postępowań termin przedawnienia nie biegnie, a po ich zakończeniu jest kontynuowany, zamiast rozpoczynać się od nowa.

Pozew i wniosek do komornika

Pozew do sądu, wniosek o klauzulę wykonalności i wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji przerywają bieg przedawnienia pożyczki.

Do skutecznego przerwania może dojść przez:

• wniesienie pozwu o zapłatę przeciwko dłużnikowi;
• złożenie wniosku o podjęcie czynności przed sądem w celu dochodzenia roszczenia;
• złożenie wniosku do komornika o rozpoczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego.

Powyższe działania wierzyciela powodują przerwanie biegu przedawnienia, co znaczy, że po zakończeniu postępowania termin zaczyna być liczony ponownie. Co ważne, w przypadku egzekucji znaczenie ma faktyczna czynność podjęta przez wierzyciela i jej data, a nie samo przekazanie sprawy do windykacji.

Co zrobić, gdy pożyczka się przedawniła?

Jak podnieść zarzut przedawnienia? Gdy wierzyciel pozwie Cię o przedawnioną pożyczkę, złóż w sądzie pisemne oświadczenie, że upłynął termin przedawnienia – wtedy sąd oddali powództwo.

Wiedź również, że:

• Możesz samodzielnie poinformować wierzyciela lub firmę windykacyjną o przedawnieniu – Jeżeli sprawa nie trafiła jeszcze do sądu, warto wysłać pismo, w którym wskażesz numer sprawy, datę wymagalności roszczenia oraz powołasz się na art. 118 Kodeksu cywilnego, informując, że roszczenie jest przedawnione.
• Dobrowolna spłata jest nadal możliwa – Przedawniony dług nie wygasa. Możesz go uregulować z własnej woli, jednak po dokonaniu zapłaty nie można żądać zwrotu środków, powołując się na przedawnienie roszczenia.

Aby udowodnić, że roszczenie jest przedawnione, wystarczy wykazać datę wymagalności oraz prawidłowo obliczyć termin przedawnienia.

Czy przedawniony dług można nadal odzyskać?

Przedawniony dług wierzyciel nadal może próbować odzyskać wezwaniami i przez firmę windykacyjną, ale w sądzie przegra, jeśli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia.

Przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, dlatego wierzyciel może nadal wysyłać wezwania do zapłaty, proponować ugodę lub zlecić windykację. Dłużnik ma jednak prawo odpowiedzieć pisemnie, wskazując, że roszczenie jest przedawnione, co sprawia, że wierzyciel nie może żądać jego wykonania.

Jeżeli sprawa trafi do sądu, skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia uniemożliwi dochodzenie roszczenia. W tym przypadku również komornik nie może prowadzić skutecznej egzekucji przedawnionego roszczenia, jeżeli nie istnieje tytuł wykonawczy pozwalający na jej prowadzenie.

Autor artykułu: Ilona Goździewska

Specjalizuje się w kredytach gotówkowych i konsolidacji zobowiązań dla klientów indywidualnych. Pomogła ponad 200 osobom uporządkować finanse i wyjść z zadłużenia. Wcześniej pracowała w branży ubezpieczeniowej i przy funduszach unijnych. Jest absolwentką Wyższej Szkoły Administracyjno-Społecznej w Warszawie i licencjonowanym pośrednikiem kredytowym – wpis do KNF: RPK046097.

Zobacz profil eksperta

Udostępnij:

Oceń nas